pdf 4

biyolojik yaklaşım taraftarı olan bilim adamları, suçlu ve suçsuz kişiler arasında bazı biyolojik farklılıklar olduğunu öne sürmektedirler. bu yaklaşıma göre suçlu kişilerde aileden gelen anatomik ve genetik yetersizlikler vardır.
+
bu konuda irsiyetin suçluluktaki tesirini ilk inceleyen ve ileri süren lombroso olmuştur. lombroso, suçun ortaya çıkmasında biyolojik ve kalıtsal nedenlerin etkili olduğunu öne sürmüştür. lombroso’ya göre suç, organizma koşullarının bir ürünüdür. bazı insanlar suçlu olma potansiyeline sahip olarak doğarlar. doğuştan suçlu olan bireyin fiziksel, biyolojik ve psikolojik bazı anormallikleri vardır ve bu anormallikler, bu bireyleri iradeleri dışında suç işlemeye iter. lombroso’ya göre, suçlular doğuştan farklı bir yapıya sahiptirler. belli izlerle tanınabilirler. örneğin, acıya az duyarlı olmaları ya da uzun ve basık bir çene yapısına sahip olmaları gibi. ancak bu fiziksel izler özellikle suç işlemeye neden olmazlar, suçluları tanımlamaya olanak sağlarlar.
http://openaccess.maltepe.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12415/3717/250416.pdf

pozitivist yaklaşımların hepsinde sapmanın açıklanmasında en sık ve en ısrarlı olan husus anatomik özellikler ile davranış arasındaki muhtemel ilişkinin araştırılmasıdır. biyolojik organizmanın, insan faaliyetini yönlendirdiği görüşüne katılma, organizmanın diğer değişkenlere göre, daha kolay incelenebilir ve ölçülebilir olmasıdır.
+
biyolojik teorileriler ilk etapta yapısal bozukluğu temel alan fikirler ileri sürmüştür. kişinin fiziki eksiklik ve bozukluklarından dolayı doğuştan suçlu olduğunu fikrini savunan lombroso, “çalışmasının başlangıcında suçluluğu bireysel açıdan ele almış ve onu insan davranışının biyolojik yapısında aramıştır. lombroso’ya göre, suçluluk davranışı, çeşitli türde bireysel etkiler altında kalır. ona göre suç, bedensel koşulların bir ürünüdür. bazı insanlar suçlu olarak doğarlar. bu kimseler, vücutlarında bulunan stigmata-damga ve anomaliler ile ayırt edilirler. bu anomaliler onları iradeleri dışında suç işlemeye yöneltirler”.
https://dosya.kmu.edu.tr/sbe/userfiles/file/tezler/sosyoloji/kerimy%C4%B1ld%C4%B1r%C4%B1m.pdf

sübjektif ceza hukuku sistemi incelenirken şunu da unutmamak gerekir; kapitalizmin ve sanayileşmenin ilk zamanlarında özellikle avrupa kıtasında, suçluluğun hızla arttığı görülmektedir. bu durumun esas sebebinin ise, özellikle şehirlerde ekonomik eşitsizliğin büyümesi olduğunu belirtilmelidir. suçluluğun önlenmesi, toplumda barışın sağlanması için, reformlar yapmak, insanları suç işlemeye iten fakirliği ortadan kaldırmanın yollarını aramak yerine, lombroso’nun ortaya attığı “suçlu zaten suçlu olarak doğar” tezinin savunulması zengin kitlelerin işine gelmiştir. bu düşünceye itibar edildiğinde toplumu yenilemenin, düzenlemenin anlamı yoktur, zira suçluluk sosyal ve ekonomik faktörlerden değil, “doğuştan suçlu insan” figüründen kaynaklanmaktadır.
http://dosya.gsu.edu.tr/Docs/HukukFakultesi/TR/FakulteDergisi/fakulte-dergisi-2010-1-Cilt-2-hukuk-fakultesi.pdf

biyolojik kuramlar bireylerin anatomik özelliklerinden ve farklılıklarından ziyade beden yapılarındaki farklılıklara göre yapılan gruplandırmaya dikkat çekmiştir. genetik özelliklerden kaynaklanan bu teorinin temelini kişilerin mizaç özellikleri ve fizyolojik kaynaklı karakter biçimleri oluşturmaktadır. bu doğrultuda çalışma yapan kuramcılar farklı bedensel özelliklere sahip kimselerin dış etkenlere verdiği tepkilerinin de önemli derecede farklı olduğunu savunmaktadır (28). kalıtsal temelli vücut özellikleri birbirinden farklı olan bireylerin aynı durum karşısında birbirinden bağımsız ve tam tersi yönünde karşılık vereceği kabulü hâkimdir.
+
suç olgusunu biyolojik temelli olarak anlamlandırmaya çalışan yaklaşımları bedensel temelli ve kalıtsal temelli farklılıkları temel alan anlayışlar olarak iki başlık altına toplamak mümkündür.
+
suç ile bedensel temelli farklılıklar arasındaki ilişkiyi esas alan çalışmalar ilk olarak 16. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. bu konu ile ilgili çalışma yürüten ilk araştırmacılar arasında sayılan lombroso, ferri ve garafalo suçlu kişileri bedensel farklılıklarına göre tanımlamaktadır. söz konusu düşünürlere göre kalın kaşlar ve yassı burnun, kalıtıma bağlı olarak görülen geniş elmacık kemikleri biçimindeki fiziki anormalliklerinin suç olgusuyla tanışmasının kuvvetle muhtemel göstergesi olabileceğini savunmuştur.
+
bireylerin fiziksel yapısındaki farklılığa odaklanan, bu anlayışın önemli isimlerinden ifade edilen ve diğer pozitivistlerden yaptığı çalışmalar nedeniyle bir adım öne çıkan lombrosso işledikleri suçlar nedeniyle mahkûm olanların kişilikleri üzerine çalışmalar yapmış, gözlem tekniğiyle mahkûmların mizaç, davranış, düşünce, yaşayış biçimi ve geçmişlerini irdelemiştir. bu tarz çalışmalarını biraz daha öteye götürerek cezaevlerinde hayatını yitiren suçluların cesetlerine otopsi uygulamış ve belli başlı sonuçlara ulaşmıştır.
http://acikerisim.ybu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/1862/555271.pdf

ünlü hikâye yazarları (…) bir caninin işlediği suç olan cinayetin güdülerini saptamak için fizyolojinin psikoloji ile uyumunu, ilişkisini açıklarlar.
http://etusbe.com/Makaleler/1793515122_4.%20Yasemin%20MUMCU%20.pdf

psikolojik ve fizyolojik stres arasındaki fark oldukça derindir ve psikologlar bireysel farklılıklarla başa çıkmakta büyük zorluk yaşamaktadırlar.
http://oys.hku.edu.tr/Dersicerikleri/eisl506/pdf/8.pdf

kriminoloji teorik ve pratik yönleri itibariyle iki kısımda ele alınabilir. teorik kriminoloji; suçluyu anatomik ve fizyolojik olarak inceleyen suç antropolojisi, suçun oluşmasına neden olan ruhi olayları konu edinen suç psikolojisi, suça sebep teşkil eden sosyal nitelikteki etmenleri araştıran suç sosyolojisi, anormal veya akıl hastası suçluları inceleyen suç psikiyatrisi ile cezaların ve güvenlik tedbirlerinin menşe ve gelişmelerini izah eden penolojiden müteşekkil kabul edilir. pratik kriminoloji ise suçları önlemek için devletin yerine getirmesi gereken faaliyetleri inceleyen suç siyaseti, toplumun suçluluğa karşı başvurduğu araçları ele alan suç profilaksisi ile suçluların ortaya çıkarılması için başvurulan bilimsel yöntemleri gösteren kriminalistikten oluşur.
+
sapma ve suç arasındaki anlamsal geçişten sonra suç ve suçlu ile ilgili olarak günümüze kadar ortaya atılan farklı yaklaşımlardan kısaca bahsetmek yerinde olacaktır. bu yaklaşımlardan ilki biyolojik bir yaklaşım olan suçlunun anatomik özelliklerinin kalıtsal olduğu varsayımına dayanan lombroso’nun görüşüdür. yani suç ve suçlu insanlarda doğuştan bulunan ve onları sapkınlığa ve suça iten kalıtsal özelliklerdir. bu yaklaşımın temelsiz olduğu daha sonra yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. diğer bir yaklaşım psikolojik olup buna göre belirli kişilik tiplerinin suç işlediğini savunmuşlardır. suça ve suçluluğa bireyin bastırılmış ve bilinçaltına attığı duygularının dışa yansıması olarak bakmışlardır. bu yaklaşım tek başına yeterli olmayıp bireyin şekillenmesinde sosyal çevrenin önemi göz önüne alınarak sosyoloji ile birlikte değerlendirilmesi gerekir. bu bağlamda suçun toplumsal boyutunu ön plana alan ve doğasının anlaşılmasının ancak bu şekilde mümkün olduğunu ortaya koyan sosyolojik yaklaşımdır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/747058

suçun nedenlerini biyolojik faktörlere bağlayarak açıklamaya çalışan teoriler, 19.yy’daki biyolojik pozitivizm ile birlikte ortaya çıkmaya başlamıştır. pozitivizm, genel deneyci ve gözlemci bakış açısı nedeniyle suç teorilerinde de deney ve gözlemi önermiştir. bu dönem boyunca insanın tüm gözlenebilen unsurlarının değerlendirildiği ve bu unsurlarla suç arasında bir ilişkinin arandığı görülmektedir. örneğin ilk çalışmalar bireylerin fiziksel özelliklerine odaklanırken, sonrakiler genetik ve nihayet biyokimyasal özelliklerini araştırmaktadırlar. fiziksel özellikler konusundaki öncü çalışmalar için dr. franz joseph gall (1758-1828) ve cesare lombroso (1835-1909)’nun çalışmaları örnek olarak gösterilebilir. alman anatomi ve fizyoloji uzmanı olan dr. franz joseph gall, bireylerin kafatasları, beyinleri ile karakterleri arasında bir ilişki olduğunu iddia ediyordu (frenoloji -phrenology, kafatası bilimi). cesare lombroso ise tıp ve psikiyatri eğitimi almış, turin üniversitesi’nde antropoloji hocalığı yapmıştı. lombroso, dönemin pozitivist bakış açısına uygun olarak suçlu mahkûmlar üzerinde gözleme dayalı araştırma ve incelemeler yapmış, belirli fiziksel anomalilere (bozukluklar, kusurlar ya da anormal özellikler) sahip kişiler olduklarına karar vermişti (whe). gall da lombroso da fiziksel özelliklerinden suçluların tanınabileceğini düşünüyorlardı. dahası lombroso bu fiziksel özelliklerin çoğu doğuştan getirildiği için, insanların “doğuştan suçlu” olabileceklerini iddia ediyordu. diğer bir ifade ile belli fiziksel özelliklere sahip bireylerin suç işlemesinin kaçınılmaz olduğunu düşünüyordu.
+
lombroso sonrası ernest kretschmer (1888-1964) ve william h. sheldon (1898-1977) beden yapıları ile karakter arasındaki ilişkiyi sorgulayan araştırmalar yapmışlardır. örneğin kretschmer, orta boylu, yuvarlak hatlı, yumuşak, geniş yüzlü, kısa ve kalın boyunlu ve yumuşak elli “piknik tipler”in hileli suçlara eğilimli olduklarını; adaleleri ve bedenleri gelişmiş, geniş omuzlu “atletik tipler”in cebir ve şiddet suçları işlediklerini; ince yüz, boyun, beden, kollar ve bacaklara sahip “astenik tipler”in ise basit hırsızlık ve hileli suçlara eğilimi olduğunu iddia ediyordu.
+
biyolojik temelli suç teorileri arasında kalıtımla suç arasındaki ilişkiyi araştıranlar özellikle ilginçtir. 1960’larda insanın genetik yapısı üzerindeki çalışmalar, genetik bozuklukların örneğin “klinefelter sendromu”nun (47 xxy) suçla ilişkisi olabileceği iddia edilmektedir. klinefelter sendromu, insanın doğuştan var olan genlerinde yer alan bir kusurudur. bu geni taşıyan bireyler normal bir insanda olan 47xx veya 47xy kromozumdan fazla olarak bir ya da iki cinsiyet geni taşımaktadır (örneğin 47xxyveya 47 xxxy olabilir). teoride suç geni olarak da adlandırılan bu geni taşıyan bireylerin suç oranlarının diğer bireylerden yüksek olduğu iddia edilmektedir. bu gen ve bu özellikte bireyler filmlerde ve suçla ilişkili kitaplarda, romanlarda suçlu tiplemesi için sıkça kullanılmaktadır.
http://andhd.dergi.anadolu.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/67-published.pdf

suç antropolojisi, kabaca insanın fizik özelliklerinden yola çıkarak suçluluğun kaynağını araştıran bir disiplindir. suç antropologlarının babası lombroso; “suçun organizma koşullarının bir ürünü olduğunu” ve hatta bazı insanların doğuştan suçlu olduklarını iddia ediyordu. bu doğuştan suçlular, bedensel olarak bazı anomaliler taşımaları dolayısıyla suç işlemek için yaratılmışlardı adeta. gerçi lombroso, “doğuştan suçlu” tipinde yarattığı sınıflandırma görüşünde daha sonraları o kadar ısrarcı olmadı ve görüşlerini yumuşattı. hatta “doğuştan suçlu”nun da ancak uygun sosyal koşullar altında suç işlediği görüşüne kayarak “suça yatkın kimseler (kriminaloid)” tipolojisini geliştirdi. ancak lombroso’nun görüşleri öylesine etkili olmuştur ki, ahlak duygusunun doğuştan bulunmayışı yüzünden “doğuştan suçlu” tipinin ıslahının mümkün olmadığı görüşüne kadar uzandı bu düşünce silsilesi. hatta lombroso’nun kendisi bile: “yağ mermerin üzerinden nasıl akıp giderse, kuramsal etik de hastalıklı beynin üzerinden, içine işlemeksizin geçip gider.” diyordu. çılgınlık sınır tanımıyordu. zira lombroso’nun en yakın çalışma rakadaşı ferri; “dövme yaptırma, vücut ölçüleri, yüzün yapısı, refleks etkinliği, görüş etkinliği ve vazomotor tepkilerin” (suçluların yüzlerinin kızarmadığını iddia ediyordu; oysa ki, yüzün kızarması olgusu yüzdeki damarların üstderiye yakınlığı ile ilişkili anatomik ve fizyolojik koşullara bağlı bir durumdur.) bile ceza yargıçları tarafından karar ölçütleri olarak kullanılmasını öneriyordu.
+
bunlara karşılık, söz konusu görüşler eleştirinin çetin elemesinden geçmekte güçlük çekmektedirler. kriminolog sutherland, hooton’ın incelemelerini gerçekleştirdiği örneklem evreninin sınırlı olmasından dem vurmaktadır. zira yapılan araştırmalar yalnızca cezaevindeki suçluları kapsayacak biçimdedir, ama dışarıda bulunan büyük suçlu kitlesini gözardı eder. özellikle beyaz yaka suçlularını cezaevlerinde görmek oldukça güçtür ve karşılaştırma grupları da oldukça küçük ve sorunludur; çünkü nesnel ölçütlere göre oluşturulmuş değildir, anlaşıldığı kadarıyla. dahası morfolojik biçimsizliklerin pek çoğunun kötü beslenme ve elverişsiz yaşam koşullarından kaynaklandığı da bilinmektedir. bu eleştirilerin yanı sıra örneklem evreninin kültürel ve etnik çeşitlilik açısından çok sınırlı oluşu da gündeme gelmektedir. ayrıca bedensel biçimsizlik sorununu başka bir açıdan şöyle görmek de mümkündür: bedensel biçimsizlik, çirkinlik ve anomaliler, kişilerde sosyal prestij edinmeye, kendine güven kazanmaya ve sağlıklı bir kişilik edinmeye engel olabilecek bir biçimde, toplumun hor görmesi nedeniyle ortaya çıkan aşağılık kompleksinin ve toplumsallaşamamanın bir sonucu, tepkisellik yaratabileceği de muhakkaktır. bu açıdan toplumsal dışlanmışlık ile beraber ya asosyal ya da anti-sosyal yönelimler içerisine girilerek özellikle anti-sosyal gruplar içerisinde yer almak suretiyle saygınlık (prestij) ve psiko-sosyal doyum mekanizmasının devreye girişi pek sık rastlanan bir gözlem verisidir.
+
belirli bir işleve yönelik tek bir beyin alanı bulunmasından çok, belirli bir işleve beyin çeşitli bölgelerinin katkıda bulunarak bir bütünsellik içinde çalıştığı ve bu çalışmanın algoritmik olmadığı açık bir gerçektir. bu konuda susan greenfield; “beyin bölgeleri farklı işlevler için paralel olarak çalışmak üzere bir şekilde birleşirler. beyin anatomik olarak farklı bölgelerden oluşur, fakat bu bölgeler otonom mini-beyinler değildir; büyük kısmı gizemli bir şekilde organize olmuş, birbirine uyumlu ve entegre bir sistem oluştururlar.” demektedir.
http://ttb.org.tr/STED/sted0302/kriminal.pdf

kadın suçluluğu
+
varoluşçu felsefeden kaynaklanan bu akım, kadının toplumsal rollerini aşabileceğini ve kendi gelişim yönünü özgür iradesiyle belirleyebileceğini savunur. simone de beauvoir’nın ‘ikinci cins’ (the second sex) adlı çalışmasında ifadesini bulan bu görüşe göre, ataerkil bir kültürde, erkek ya da eril olan, olumlu ya da norm olarak kurulurken, kadın ya da dişillik, olumsuz, esas olmayan, normal dışı, yani kısaca ‘öteki’ olarak kurulur. bu görüşe göre anatomi yazgı değildir, kişi, kendi vücudu aracılığıyla dünyaya bağlı olup; erkek bedeni özgür yaratıcı etkinlikleri kolaylaştırırken (çünkü bir toplumsal yaptırımla karşılaşmaz ve adet görmek veya hamile kalmakla kısıtlanmaz), kadın bedeni kadın için bir kısıtlayıcıdır.
+
freud, henüz kadın suçluluğuyla süperego kompleksini birbiriyle doğrudan bağdaştırmamışken, kadınların ahlak dışı eğilimlerinin onların anatomik eksikliklerinden kaynaklandığına inanıyordu. kadınların antisosyal veya sapkın davranışları hakkındaki zamanla şekillenen genel görüşü bunun erkeklik kompleksi veya penis kıskançlığından kaynaklandığıdır. daha sonra erkeklerin kadınlarınkinden daha gelişmiş bir süperegoları olduğuna inanmış; süperegonun da uygarlığın kurallarını ilk suç aracılığıyla zorladığını ileri sürmüştür.
https://docplayer.biz.tr/32306215-T-c-ankara-universitesi-sosyal-bilimler-enstitusu-kamu-hukuku-hukuk-felsefesi-ve-sosyolojisi-anabilim-dali-kadin-suclulugu.html

kadınları suça iten psikolojik nedenler: adam öldürme suçu işlemiş kadınlar örnekleminde bir inceleme
+
elde edilen bulgulara göre araştırma grubunda bulunan kadınların kişilik özellikleri bakımından daha az dışa dönük, daha fazla sorumluluk alan, daha nevrotik ve gelişime daha az açık olduğu yönündedir. stresle başetme yöntemleri açısından değerlendirildiğinde araştırma grubunun kaçınma, kadercilik ve doğaüstü güçlere inanma yollarını daha çok kullandığı tespit edilmiştir. duygulanım özelliklerinde ise araştırma grubunun daha fazla negatif duygulanıma sahip oldukları saptanmıştır. cinayet olgularının özelliklerine bakıldığında ise kadınların cinayet suçunu genellikle karşı cinsten ve aileden biri ya da tanıdık birine karşı işlediği; cinayet aracı olarak büyük oranda kesici-delici alet kullandığı bulgulanmıştır. aile içi şiddete maruz kalmanın cinayet suçu işleme ile ilişkili olduğu da ulaşılan diğer bir bulgudur.
+
cinayet olgusunu sosyal açıdan açıklayan bir kuram yakın zamanda geliştirilmiş ve kişinin şiddete ve özellikle cinayet suçuna yönelmesini sosyal stres faktörleri ve destek sisteminin yetersizliğine bağlayan bir kuramdır. buradaki sosyal stres faktörleri işsizlik, yoksulluk, savaş gibi sosyal nedenler; destek sistemi ise toplumsal ve devlet kaynaklı desteği ifade etmektedir.
+
ogle ve jacobs ise kadınların cinayet suçu işlemesine ilişkin olarak geliştirilmiş olan üç kuram olduğunu belirtmektedir. bunlardan ilki olan ve ogle tarafından geliştirilen “kadınlar arasında cinayet davranışı kuramı” (homicidal behavior among women theory) çağdaş toplumsal yapının kadınlar üzerinde erkeklere göre daha ağır bir psikolojik yük oluşturduğunu, buna karşılık kadınların stresleriyle başa çıkmak için başvurabilecekleri daha az yöntem olduğunu, dolayısıyla cinayete yönelebildiklerini öne sürmektedir. ikinci kuram postpartum depresyon veya psikoz kuramı olup çocuklarını doğumda veya postpartum dönemde öldüren kadınlara özgü bir kuramdır. üçüncü kuram ise “şiddete uğrayan kadın sendromu” (battered woman snydrome) olup kadınların erkeklerden gördükleri şiddet sonucunda cinayete yöneldiğini belirtmektedir.
+
yazarlar kız çocukları tarafından tecrübe edilen aile içi stres ve yakın ilişki sorunlarının cinayet fiili açısından önemine dikkat çekmektedir.
+
tarihsel olarak bakıldığında stresle başetme tarzlarının beş farklı açıdan ele alındığı görülmektedir. bunlar şu şekilde sıralanmaktadır: 1. freud’un psikoanalitik kuramında önerdiği bilinç dışı savunma mekanizmaları, 2. erikson’un “yasam dönemleri” yaklaşımında sözünü ettiği, özgüven, özyeterlilik ya da içsel kontrol gibi bireysel kaynaklar, 3. evrim kuramı ve davranışçı akımdaki problem çözme çabaları, 4. canon, selye gibi araştırmacıların ileri sürdüğü, hem insanların hem de hayvanların stres karsısında gösterdiği, genetik olarak programlanmış bir tepki. 5. organizmanın kendi fizyo-psikolojik kaynaklarının, zorlanıp tükenmesi karşısında gösterdiği uyum sağlamaya yönelik, sürekli değişen, bilişsel ve davranışsal çabalar.
+
katılımcıların stresle başetme yöntemlerini tespit etmek için kullanılan başetme yolları ölçeği’nin alt faktörlerinde alınan puanlar gruplar arasında karşılaştırılmıştır. istatistiksel analiz sonucunda ölçeğin yedi alt faktöründen kaçınma, kadercilik ve doğa üstü güçlere inanış faktörlerinde anlamlı farklılaşma bulunmuş; planlı problem çözme, sorululuğu kabul etme, kendine saklama ve sosyal destek arama faktörlerinde bulunmamıştır. buna göre cinayet suçu işleyen ve bu suçtan yargılanan kadınlar stresle baş ederken problem üzerine odaklamakta daha kaderci davranmakta ve doğaüstü güçlere daha fazla inanmaktadır. başetme yollarının kullanımı cinayet suçu işleme davranışı ile ilişkilidir.
+
kadının suç karışması ve bu olgunun daha özelinde cinayet suçu işlemesi erkeklere oranla düşük olmakla birlikte azımsanmayacak düzeydedir. hem türkiye hem de dünyada meydana gelen olaylardaki artış dikkat çekici düzeydedir.
http://openaccess.maltepe.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12415/3126/370459.pdf

mobbingin yarattığı endişe ve stres düzeyi korku, fobiler, uyku bozuklukları gibi travma sonrası semptomlara neden olmakta; ileri düzeyde ise travma sonrası stres bozukluğuna, sakatlığa ve ölüme kadar varan sonuçlara götürebilmektedir.
http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2013-105-1259

vatandaş tarafından yurt dışında işlenen suçların yurt içinde soruşturulması ve kovuşturulması
http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2013-106-1271

stresli yaşam olayları deneyimleyen çocuğun davranışsal ve duygusal problemler sergilemesi ve bunlara bağlı olarak suça sürüklenmesi kaçınılmaz olabilmektedir.
https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/docs/komisyon-merkez/gencavukatlar/6.pdf

ergenlik döneminde ergenlerde davranış değişimi görüldüğü ve suç davranışında artış olduğu bulunmuştur. depresif duygu durumunun, psikolojik stresin, yaşama karşı memnuniyetsizliğin ve intihar düşüncelerinin, takip eden suç davranışını artırdığı bilgisi, bu döneme özellikle dikkat edilmesi gerektiğini düşündürmektedir.
https://www.psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpy1301996120100000m000133.pdf

hukuki olarak tanım yapmak gerekirse suçun, anlama ve isteme yeteneğine sahip bir kimsenin kusurlu iradesinin kasıtlı veya ihmali bir hareketle meydana getirdiği, yasadaki tanıma uygun, hukuki kurallara aykırı ve yaptırım olarak bir ceza ya da güvenlik tedbirinin uygulanmasını gerektiren bir eylem olarak tanımlandığı söylenebilir. bireyin içinde yaşadığı toplum tarafından onaylanmayan ve aynı zamanda bir çözüm biçimine bağlanması gereken sosyal problem olarak da görülmektedir. suç işleyen kişinin ister kasten ister kaza ile suç eylemini gerçekleştiren ve gerçekleştirdiği bu eylem sonucunda çoğu kez cezai yaptırımla karşılaşan kimse olduğu görülmektedir.
+
literatürde suçun kaynağını açıklayan görüşler iki farklı düşünce etrafında toplanmaktadır. bunlardan birincisi suçun, insanın özgür seçimi olduğu yönündedir. bu görüşe göre iç ödüller (hoşlanmak, eğlenmek, heyecan ya da korku duymak..vs), kişisel ve psikolojik ödüller (stres, gerginlik ya da bunalmayı gidermek, sorumluluktan kaçmak), ekonomik ödüller, sosyal ödüller ya da politik ödüller nedeniyle kişiler suç işlemeyi iradi olarak tercih etmektedir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/651292

polisiye işler son derece negatif olaylardır. kanunların ihlali, suç gibi toplumun kötü yüzünü görmektedirler. böyle bir görüntü polisin insan hakkındaki düşüncelerini oluşturmaktadır. sahtekar, birbirini yiyen insanlarla uzun süre uğraştıktan sonra insanlara güvenmek ve olumlu davranış beklemek son derece zordur. bu güvensizlik daha sonra sosyal ilişkilere ve aileye yansımaktadır.
https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/download/158/158

modern çağın hastalığı; stres ve etkileri
http://kutaksam.karabuk.edu.tr/index.php/ilk/article/download/63/53

bu bölümde hükümlülere “cezaevini anlatır mısınız?” sorusu yöneltilmiş, nerdeyse her hükümlünün cezaevine karşı olumsuz düşünceleri olduğu gözlenmiştir. yanı sıra hükümlüler, kapalı ortamda kalmanın, aile ve arkadaşlardan uzak olmanın kendilerinde yarattığı olumsuz duygulardan bahsetmişlerdir.
+
51 yaşındaki hırsızlık suçu nedeniyle cezaevinde olan bir hükümlü ise: “perişanlık çektiren hayattan bıktıran mezardan önce gelinmesi gereken son yer” demiştir.
+
27 yaşında adam öldürme suçu nedeniyle ceza almış olan bir hükümlü, hem kalabalık içinde kapalı ortamda kalmanın verdiği sıkıntıyı hem de cezaevinin kalıplaşmış jargonunun yarattığı problemleri şu şekilde anlatmıştır: “güzel bir yer değil, buna emin olun. komik kurallar var mesela, bacak bacak üstüne atılmaz, volta atarken kimsenin önüne geçilmez geçilirse küfür ediyorsun anlamı çıkıyormuş. dört duvar arası tabut işte uğraşacak bir şeyler lazım insanlara, onlar da garip kurallar çıkarıyorlar. tv’ den kavga çıkar, yan baktın kavga, benim sandalyeme oturdun kavga… yani bir dünya saçma enerji birikir, toprak yok, çim yok enerji nereye gidecek? kavga edilir, stres atılır…
+
19 yaşındaki adam öldürme suçu nedeniyle cezaevinde olan bir hükümlü, farkındalığının arttığını şu cümlelerle anlatmıştır. “cezaevi bir açıdan benim için iyi bir yer oldu. kendimi tanıdım, kendime göre daha sağlıklı düşünmeye başladım nerde nasıl davranacağımı öğrendim bi açıdanda çok kötü bir yer aile ve sevdiklerinden hepsinden uzaksın işte!” demiştir.
+
18 yaşında gasp suçu nedeniyle yine birkaç kez cezaevine girmiş olan bir diğer hükümlü ise cezaevini şu cümlelerle anlatmaktadır. cezaevi benim görüşüme göre insanı bitiren hayatını karartan tüm hayallerini yıkan ve insanı ıslah etmeye çalışıldığı ama kesinlikle ıslah etmeyen suç potansiyelini toplumda tavan yaptıran suç artışını daha kolay sağlayan devletin bir kurumu bence…” demiştir.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/798299

hz. peygamber’in suça ve suçluya bakışı
+
velevki fatıma çalsa onun da elini keserim.
+
suçlular ile ilgili uygulamalarında onların insan olma şereflerini her zaman göz önünde tutmuş; ceza bile verse, hakaret edilmesine asla müsaade etmemiştir. topluma,çektikleri cezaların, işledikleri suçun keffareti olacağını öğretmiş,suç işlemenin mümin olma özelliğine zarar vermeyeğini anlatmak istemiştir. onların selamlarını almış hatta cenaze namazlarını bile kılmıştır.
+
suçla mücadeleye toplumun bütün kesimlerinin aynı desteği vermeleri gerekmektedir. rasûlullah’ın uyguladığı tedbirleri de bütüncül olarak ele almak zorunludur. birini diğerinden ayrı ele almanın, rasûlullah’ın muradına ters düştüğü görülmüştür.
+
temizle beni ey allah’ın elçisi!
+
insanların gönüllerini, suça karşı dik durma hususunda eğitmiştir.
https://atauni.edu.tr/yuklemeler/77d7a8bb5440295bf9d7e26806facc4c.pdf

düşünceleriyle iktisat ve felsefe dünyasını ‘alt-üst’ eden marx, kapitalist sistemi bir anatomi uzmanı gibi incelemiş ve bu en küçük parçaya ‘meta’ demiştir.
http://openaccess.inonu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11616/5228/Tez%20Dosyas%C4%B1.pdf

…… hürriyet, şuurumuzun yarattığı bir «hayal» dir. insan, fizik, fizyolojik, irsî, müktesep, aileden ve çevreden gelen unsurların toplumudur. bunun sonucu onda bir hürriyet hayali yaratır. dikkat edilince görülecektir ki bu düşünce, az veya çok ……
http://kitaplar.ankara.edu.tr/dosyalar/pdf/396.pdf

gürültü genelde yapay olarak ortaya çıkan ve insanı rahatsız eden sesler olarak tanımlanırken; teknik olarak gürültü, anarşik ses dalgalarının üst üste gelmesi olarak tanımlanmaktadır.
+
gürültü, yapılan tespitlere göre insan vücudunda tam 3 türlü tahribat yapmaktadır. bunlar işitsel, fizyolojik ve psikolojik tahribatlardır.
+
nöro-fizyolojik gürültü: gönderici ya da alıcıdaki konuşma, görme veya işitme bozukluklarına bağlı olarak gelişen engellerdir.
https://pegem.net/dosyalar/dokuman/5888367.pdf

ilaç, hastalığı tedavi etmek ve/veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal ve/veya sentetik kaynaklı etkin madde veya maddeler kombinasyonudur.
http://hukukdergi.hacettepe.edu.tr/dergi/C2S2makale5.pdf

boya sektörü kuruluşlarında gürültü kirliliğinin incelenmesi ve kontrolü
+
gürültünün insanlar üzerindeki diğer zararlı etkileri, fizyolojik ve psikolojik olarak iki grupta incelenebilir.
……. stres, sinir bozukluğu, yorgunluk, korku ve tedirginliktir.
http://cmo.org.tr/resimler/ekler/68051f48274aa0d_ek.pdf

empati ve hayvanlarla iletişim
hayvanlar birer canlı olarak bazı fizyolojik ihtiyaçlarla dünyaya gelirler.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/15997

eşduyum sürecini başlatmak için duyu organları ile algılama gereklidir. …… algılamanın fizyolojik özellikleri konusunda bilgimizin yeterli olmaması bu belirsizliğe katkıda bulunmaktadır.
http://turkpsikiyatri.com/C12S2/esduyum.pdf

kadınlarda empati düzeyinin erkeklere göre daha yüksek olmasının sebeplerinden biri fizyolojik farklılıklardan ziyade psikolojik farklılıklar olabilir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/830684

felsefeden ayrılarak bir bilim olma iddiasında bulunan psikoloji ise; insanın ruhsal yapısının oluşumu ve gelişimini, düşüncelerini, davranışlarını,duygularını ve bunların her biriyle etkileşim içerisinde oluşan fizyolojik tepkilerini anlamaya çalışmıştır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/issue-full-file/31051

saldırganlık, ‘başkalarını inciten, psikolojik ve fizyolojik zarar veren her türlü davranış’, ‘başkalarını incitme niyeti taşıyan her türlü davranış’ ya da ‘öfke içeren davranış’ gibi farklı şekillerde ifade edilmektedir.
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/49/1775/18772.pdf

insan üzerinde biriktirilen elektrostatik yüklerin fizyolojik ve psikolojik etkileri
http://ctf.istanbul.edu.tr/dergi/online/2000v31/s4/004

ben konuşmamın başlığı olarak tarık buğra’dan bir ödünç kavram alarak bildirimi hazırladım. tarık buğra, allah rahmet eylesin! bu günlerde 100. doğum yılı kutlanıyor. onun çok meşhur bir romanı var, “gençliğim eyvah.” bu bir anatomi, bir gözden geçirme, bir hesaplaşma ve pişmanlıklar haritası gibi bir kitaptır.
+
orta ılıman iklim kuşağına sahip akdeniz ve ortadoğu coğrafyalarıyla kuzeybatı ve kuzey coğrafyaları arasında fizyolojik ve psikolojik gelişimin yıllar ve yaşlarla ilişkisi bakımından önemli bir farklılık bulunmaktadır.
+
türk toplumunun kendi fizyolojik ve mental gelişiminin geçmiş on yıllardaki olgularla ilişkisi üzerinde durulmamaktadır.
+
fizyolojik yetkinlik ile beraber sahip olduğu duygu ve düşünce yetileri bakımından insan yaşamı sürecinde anlam arayışı içinde olan yegâne canlıdır.
http://bingol.edu.tr/documents/gencliginanlamarayisi.pdf

kas iskelet sistemi yaralanması geçirme oranı %71,6’dır.
geçirdiği/geçirebileceği olası bir mesleki yaralanmadan dolayı çalıştığı fizyoterapi alanını değiştirmeyi düşünenlerin ve mesleğini bırakmak isteyenlerin oranı sırasıyla %49,3, %28,2’dir.
+
hasta grubu, direkt temas süresinin uzaması, hasta sayısının fazlalığı iş yükünün artmasına ve meslekle ilişkili olduğu düşünülen kas-iskelet sistemi yaralanmasına neden olmaktadır.
+
bu durum, tıbbi özen yükümlülüğüne dayalı olarak hastanın gereksinimine uygun nitelikli hizmet almasına engel oluşturan ve fizyoterapistlerin sağlıklı koşullarda çalışma hakkını ihlal eden unsurlar olarak kabul edilmelidir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/722479

fizyoterapistlerde, tükenmişlik puanları çalışılan kurumdan ve çalışma koşullarından etkilenmektedir.
çalışma süresi (kıdem) özellikle tükenmişliğin duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutlarını etkileyen bir faktördür.
+
tükenmişliğin önlenmesi ve iş doyumunu arttıracak önlemlerin alınması; hizmet sunan fizyoterapistlerin motivasyonunu arttırarak hem verilen hizmetin kalitesini arttıracak ve hastaların iyileşme oranını yükseltecek hem de ekonomik olarak sağlık ……
http://earsiv.halic.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12473/1811/SEVG%C4%B0%20DER.pdf

doktorlar ve kaza/acil servisler, gerek fiziksel gerekse fizyolojik sağlık açısından bu tür silahların hedefi olan kişilerin etkilenme yolları ve ilgili tedavi biçimleri hakkında bilgilendirilmelidir.
https://rm.coe.int/16806cce1a

rehabilitasyon alanında fizyoterapistlerin afet yönetimi ve afet politikası planlamalarına dahil olması gerekir.
+
fizyoterapistlerin afet müdahalelerindeki mevcut görev ve rollerinden fazla potansiyel görev ve rollerinden bahsedilmektedir . fizyoterapistler, halen, abd ve ingiltere’de askeri müdahalelerde ve abd’de afet bölgelerinde …… istihdam edilmemektedirler.
+
fizyoterapistlerin, işlevsel ve bütünsel bir denge sağlayarak hasta bakımında önemli roller üstlenerek, iş yükünü hafifletebileceği görüşü yaygındır.
+
halen, who veya birleşmiş milletler’e, afet yönetiminde politika oluşturma veya planlama düzeyinde dahil olan veya tıbbi ilk müdahale ekiplerinde fizyoterapistlere önemli roller verilmemekle birlikte gerek tsunami veya deprem felaketlerinden, ……
+
afet mağdurlarının yaygın olarak karşılaştığı ikincil sorunlar, pnömoni de dahil olmak üzere solunum problemleri, amputasyon ……
fizyoterapistler bu sorunların çoğunu tespit edebilecek, müdahale edebilecek ve mağdurların, …… becerilere sahiptirler.
+
dünya fizyoterapistler konfederasyonu (wcpt), fizyoterapistlerin afet yönetimi ve afet politikası planlamalarına dahil olması ve bu konuda etkili stratejiler geliştirilmesi gerektiğini bildirmiş ve aşağıda belirtilen önerilerde bulunmuştur …….
+
fizyoterapistlerin toplumun afetten korunmasını ve toplumsal bilinci artırarak, en üst düzeyde acil afet yanıtının verilmesini sağlamada, yaralanma ve özürlülük durumlarında etkilenen …… ülkemiz için büyük yararlar sağlayacağı düşünülmektedir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/388591

sky’li hastaların fizyoterapi ve rehabilitasyonunda önemli yer tutmaktadır.
sky’nin dünyada görülen en çok nedenleri arasında trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları, bıçak yaralanmaları, düşmeler ve spor yaralanmaları yer almaktadır.
http://www.fizyoterapiseminerleri.hacettepe.edu.tr/get_file/5c207ddc-c11c-4d40-af4b-5d34d46f2bb4

öldürücü olmayan ancak fizyolojik ve psikolojik etkiler yaratan yes sistemlerinin kullanımı ile yes sistemlerinin uzaya taşınması gibi konular gelecekte üzerinde çokça tartışma yaratacak niteliktedir.
https://thinktech.stm.com.tr/uploads/raporlar/pdf/259201916503743_stm_yonlendirilmis_enerji_silahlari.pdf

kadınlardan, sevgiden, doğadan, yiyeceklerden çok spor arabalardan, televizyon ve radyo alıcılarından, uzay yolculuklarından, her türlü araçtan hoşlanan erkeklerin sayısı oldukça kabarıktır.
http://okumedya.com/Sevginin%20ve%20%C5%9Eiddetin%20Kayna%C4%9F%C4%B1%20-%20Erich%20Fromm.pdf

yoksulların %70’ini kadınların oluşturduğu dünyamızda tüberküloz, kadınlar için daha da önem kazanmaktadır. dünyada bildirilen tüberküloz olgularının üçte birini kadınlar oluşturmaktadır.
+
dünyada bir milyondan fazla kadının ölmesine neden olan tüberküloz çocukların öksüz kalmasına, ailelerin yoksulluğuna ve ülkenin ekonomik refahının kısıtlanmasına neden olmaktadır.
+
insanlar kız ya da erkek olarak doğarlar; bu biyolojinin bir sonucudur. ancak kız bebeklere pembe, erkek bebeklere mavi giydirilmesinin biyoloji ile ilgisi yoktur. burada cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları farklılaştırılmaktadır.
+
cinsiyet, üreme organları, hormon ve kromozom gibi bireyin kadın ya da erkek olarak mevcut genetik, fizyolojik ve biyolojik özellikleri olarak tanımlanmaktadır. bu özellikler kadın ve erkek arasında bir eşitsizlik değil, sadece bir cinsiyet farkı …..
+
dünyada her dakika 380 kadın gebe kalmakta (yaklaşık yarısı planlanmamış ya da istenmeyen gebelik), 110 kadında gebeliğe bağlı istenmeyen durumlar gelişmekte, 40 kadın sağlıksız düşük yapmakta ve bir kadın ölmektedir.
https://ankara.baskenthastaneleri.com/uploads/files/Rapor_Tbc_Top.Cins.pdf

uzmanlar arasında, kadın-erkek davranışları arasındaki farklılıkların sosyo-kültürel faktörlerden mi yoksa doğuştan mı geldiği konusu uzun yıllardır tartışma konusu olmuştur.
+
son yıllarda yapılan nörobilimsel çalışmalar bu farkın iki cins arasındaki beyin farklılıklarından (anatomik, fizyolojik, nörohumoral ve işlevsel) kaynaklandığı düşüncesini desteklemektedir.
http://turkiyeaileplatformu.com/wp-content/uploads/2018/08/arastirma_kadin_erkek_farkliliklari.pdf

fizyoloji yaşamın araştırmasıdır.
orta öğretimde “sistemler” başlığı ile okutulan konular, aslında fizyoloji konularıdır.
https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11421/807/194498.pdf

vücut imajı vücudun ve organların zihinsel temsilinin toplamıdır.
http://openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/4697/10202621.pdf

vücut farkındalık ölçümünün …… fizyoterapiste hastanın farkındalık düzeyini değerlendirme ve tedaviyi bütün olarak ele alma imkanı sağlamaktadır.
+
vücut farkındalığı çok yönlü bir kavramdır. vücudu tanımlama yeteneği ve vücudun duyusal uyarımını oluşturan bütün duyusal, fizyolojik ve fiziksel olarak toplam duyusal farkındalığı içermektedir.
+
fibromyaljili hastalarda vücut farkındalık terapisi ile klasik fizyoterapi uygulamaları karşılaştırılmış ve vücut farkındalık terapisinin yaşam kalitesini artırmada daha etkin olduğu vurgulanmıştır.
https://journalagent.com/scie/pdfs/KEAH-20438-RESEARCH_ARTICLE-ALTUG.pdf

fizyoterapist, transplantasyon ekibinin ayrılmaz bir parçasıdır ve akciğer transplantasyonu uygulanan kişilerde optimal sonuçların (gelişmiş fonksiyonel seviye, artmış sağkalım ve gelişmiş yaşam kalitesi) elde edilmesinde önemli role sahiptir.
https://toraks.org.tr/uploadFiles/book/file/1732015142932-4555.pdf

kadın sağlığında fizyoterapistin rolü
kadın sağlığı fizyoterapisti; obstetride, ürojinekolojide, onkolojide ve pekçok diğer özel kadın sağlığı problemlerinde multidisipliner ekiplerin çok önemli bir üyesidir.
https://hipokratkitabevi.com/u/hipokratkitabevi/docs/0/9/09-hipokrat-bulten-1512819203.pdf

kanser rehabilitasyonunda fizyoterapistin rolü
yorgunluk, ağrı ve bunlara bağlı endurans kaybı en sık görülen toksisitelerdir, bu nedenle değerlendirilmesi ve fizyoterapist tarafından takibi oldukça önemlidir.
https://hipokratkitabevi.com/u/hipokratkitabevi/docs/0/1/01-hipokrat-bulten-1505924767.pdf

kardiyak rehabilitasyonun tanımı, ekip çalışmasının önemi ve ekip üyelerinin rolleri
https://journalagent.com/kvhd/pdfs/KVHD_7_60_35_40.pdf

bazı organik hastalık belirtilerinin uyku sırasında daha belirgin olarak ortaya çıktığı, uykunun yapısının ve fizyolojisinin incelenmesiyle daha kolay tanı konulabileceği anlaşılmıştır.
http://turkiyeklinikleri.com/download_pdf.php?id=6901

…… altında yatan patofizyolojik durumlar henüz tam olarak anlaşılamamıştır.
fizyolojik ve psikolojik süreçler bütün belirti üretimi ve algılamalarında var olduğundan, belirtileri “psikojenik” ve “somatojenik” olarak ayırmak verimli olmamaktadır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/115036

ekolojik suyun önemi, suyun fizyolojideki öneminin sonucudur.
fizyolojik işleyişin anahtarı, suyun bitki içinde hareket ederek organlara ulaşmasıdır.
+
bitkinin fizyolojik, biyokimyasal ve gen regülasyonunu anlamak, kuraklığa karşı yapılacak mücadelenin temelini oluşturmaktadır.
+
…… yaptığı çalışmada, su stresi koşulları yaratılarak manyok bitkisinin morfolojik ve fizyolojik özelliklerini incelemiştir.
su stresi koşullarında manyok bitkisinin gövde ve kökünün olumsuz etkilendiği ve yaprak alanının azaldığı tespit edilmiştir.
+
…… bir çalışmada, su stresi altında yetiştirilen çilek bitkisinin makro fizyolojisinde toprak örtülerinin rolünü belirlemeyi hedeflemişlerdir.
toprak örtülerinin su stresinin özellikle yarı kurak koşullarda olumsuz etkisini azalttığını saptamışlardır.
http://libratez.cu.edu.tr/tezler/7455.pdf

bitki anatomisi botanik biliminde temel derslerden biridir. çalışma konusu olarak bitkileri seçen bilim insanlarının çalıştıkları bitkisel materyalin iç ve dış yapısını tanımaları lazımdır.
http://kitaplar.ankara.edu.tr/dosyalar/pdf/648.pdf

tuz zararı bitkilerde farklı belirtilerle kendini gösterebilmektedir. tuzluluk, bitkinin morfolojisi ve anatomisini de kapsayan tüm metabolizmasını etkileyen bir faktördür. stres koşullarının devam etmesi durumunda bitki büyümesi tamamen durabilir.
http://traglor.cu.edu.tr/objects/objectFile/wdpjhWMH-1492013-53.pdf

tuzluluk; bitkilerin anatomisi ve morfolojisini etkilediği kadar, bitkinin bütün mekanizmasını da etkilemiştir.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/342250

kusursuz çiçek: taç ve çanak yaprakları olmasa bile erkek ve dişi organı olan çiçeklerdir.
kusurlu çiçek: yalnız erkek veya yalnız dişi organı olan çiçeklerdir.
iki eşeyli veya iki cinsli …….
https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/32011/mod_resource/content/0/4.%20Hafta-Meyve%20A%C4%9Fa%C3%A7lar%C4%B1nda%20%C3%87i%C3%A7ek%20Yap%C4%B1s%C4%B1-Tozlanma-D%C3%B6llenme.pdf

kabakgillerde cinsiyet tipleri çok değişik olup, çevre şartlarının cinsiyet üzerine tesiri büyüktür.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/34631

yetiştiriciliğin yapıldığı dönemdeki yüksek sıcaklıklar ve uzun gün hıyarda erkek çiçek sayısını arttırırken, dişi çiçek sayısının azalmasına ve dolayısıyla verimin düşmesine neden olmaktadır.
http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TF00975.pdf

yaşlı bireyin bakımını planlarken hastanın fizyolojik, sosyoekonomik ve psikolojik değerlendirmesini yaparak genel ve özel bakım gereksinimlerini saptamalıdır ve yaşlılığın normal fizyolojik değişikliklerinin varlığını da unutmamalıdır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/56531

prof. dr. nuran gökhan …… ve asit baz dengesi üzerine yürüttüğü referans niteliğindeki araştırmaları ve yarım yüzyıldan uzun süre fiilen sürdürdüğü eğitim faaliyetleri ile ülkemizde fizyoloji biliminin gelişimine değer biçilemez katkılarda bulundu.
http://www3.istanbul.edu.tr/itf/fizyoloji/Ogretim_Uye_ve_Yardimcilari/Nuran_Gokhan/Prof_Dr_Nuran_Gokhan_Hayat_Hikayesi.pdf

türkiye genelinde fizyoloji bilim dalı ile ilişkili olarak en çok yayına sahip ilk üç üniversite; istanbul üniversitesi, hacettepe üniversitesi ve ankara üniversitesi olarak belirlenmiştir.
+
fizyoloji bilim dalı ile ilişkili olarak yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde en çok çalışma yapan ilk üç ülke sırasıyla amerika birleşik devletleri, ingiltere ve almanya iken türkiye bu sıralamada 26.ülke olarak yer almıştır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/742388

hastalık (disease) ile bireyin kendisini hasta hissetmesi (illness) arasındaki ayrımı ortaya koymak …….
ingilizce kökenli olan bu iki sözcük, hastalıkların “fizyolojik” kökenleri ile “psikososyal” kökenlerini birbirinden ayırmak için kullanılmaktadır.
+
foucault, bedenin sadece fizyolojik kurallara uymadığını, çeşitli tarihsel dönemlerde birçok rejim tarafından kalıplara sokulduğunu savunur ve bedenin kontrolünü iki tarihsel dönemde inceler.
+
beslenmenin fiziksel sağlığa olan doğrudan etkilerini çözümleyebilmek için, temel bir fizyolojik ihtiyaç olmanın yanında birçok ekonomik, dinsel ve sosyal içeriklere sahip olduğunu da göz ardı etmemek gerekir.
+
turner, bedeni gündelik hayatta üretilen ve yeniden üretilen olarak değerlendirirken “iç beden ve dış beden” ayrımı ile beden konusuna farklı bir bakış açısı sağlar. iç beden, fizyoloji ile sosyolojinin ilişkisine konu olurken dış beden, kamusal …….
+
iktidar ilişkileri ile beden, kontrol altında tutulmakta ve bedene müdahale edilerek bireyler hem fizyolojik anlamda hem de kamusal alanda denetim altında tutulmaktadır.
https://egitim.club/wp-content/uploads/2017/06/Sa%C4%9Fl%C4%B1k-Sosyolojisi-1-7.pdf

insanın fizyolojik yönelmesi bile geniş ölçüde kültür hâdiseleri ile ilgilidir.
https://cdn.istanbul.edu.tr/file/1CD58DF90A/75006BDEA64641719F2B61019DA6B34C?doi=

freud, tüm düşünsel olgulann temelini fizyolojik olgularda görmektedir.
+
fizyolojik ihtiyaçların giderilmesi, o insanın zihinsel ve ruhsal anlamda sağlıklı olduğu anlamına gelmemektedir. böylesi bir sağlık için, insana özel ve insan olmak nedeniyle ortaya çıkan ihtiyaçlann tatmin edilmesi gerekir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/188558

parsons aksiyon kuramında organizmanın fizyolojik işlemleriyle ilgilenmez. bunun yerine aktörün etkileşim süreçlerinin örgütlenmesi ile ilgilenmektedir.örneğin; nehir sistemi suyun yapısı değildir fakat yeryüzünün dalgaları suyun ilişkisinin bir yapısıdır.
+
parsons’a göre (1954) bütün aksiyonlar, fizyolojik bir sistem olarak organizmadan gelen davranışın nihai enerjisi olurken, organizmanın fizyolojik dürtüsü tarafından güdülenirler. bu durumda dürtü, aksiyonu olanaklı kılan fizyolojik enerjidir.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/782817

kilise hekimlerin çoğuna dinsiz gözüyle bakmaya başladı ve git gide “üç doktorun olduğu yerde, iki ateist vardır.” anlayışı yayıldı.
+
vücudun gücü onun maddi yapısına bağlı değildir. bu sebeple vücudun yapısını incelemek yerine vücudun güçlerini felsefi (skolastik) yöntemlerle incelemek gerekir.
+
saint thomas tıbbın temel bilimlerinden anatomi ve fizyolojiye gerek olmadığını söylüyordu.
+
parsons’a göre, hastalık, sadece patofizyolojik bir süreç olarak görülmemeli, esasında sosyal bir fenomen olarak değerlendirilmelidir.
http://isamveri.org/pdfdrg/D124766/2012/2012_KORKMAZA.pdf

telomer kısalması, yaşlanma programı için en iyi tanımlanmış fizyolojik uyarıcıdır.
http://katalog.marmara.edu.tr/veriler/yordambt/cokluortam/4F0C54D3-9D37-0248-A393-760FDD403906/B884695D-1485-C44C-AC03-406F6FB6EC5A.pdf

aç bir köpek besini koklarsa salya salgılamaya başlar. köpeğin salya salgılaması fizyolojik bir tepkidir. bu olayın ardından köpek aktif olarak besin aramaya başlar. bu da davranışsal bir tepkidir.
http://ktu.edu.tr/dosyalar/ormankoruma_a0df4.pdf

çivi olarak tabir edilen renkli ahşap çubukların üzerlerine ahşap tokmakla vurarak bulundukları bölmelerden aşağıya doğru indirmek veya aşağıya düşürmek, çocuğu hem fizyolojik olarak hem de psikolojik olarak rahatlatan bir eylem olup çubukların üzerine …
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/703421

kararma, bedenin orta bölgesi ile ilgili görüşe paralel olarak, öfkelenme sonucunda bedenin iç organlarında meydana gelen kararmaya işaret eder. …… bu kararmanın anatomik, fizyolojik ve psişik bir kararma olduğu belirtilmelidir.
http://isamveri.org/pdfdrg/D04012/2017_11/2018_11_SEVENR.pdf

geçen yüzyıl başlarında daha fizyolojik bir terim olan depresyon, bazen melankoli ile eş anlamlı, bazen de birbirlerinin belirtisi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
+
manik depresyon bir zihinsel işlev bozukluğu olarak kabul edilmiş ve beyindeki bozukluğun temelinde fizyolojik işlevlerdeki değişikliklerin olduğu varsayılmıştır.
http://klinikgelisim.org.tr/eskisayi/kg_22_4/3.pdf

melankoli duygusu“…bireyin fizyolojisini tehlikeli boyutlarda bozma kuvvetine sahip, psikolojisini yok etme seviyelerine kadar getirebilecek düzeyde gücü olan, genellikle de sonunda intihar ipini boğaza geçirtecek, revolveri şakağa dayatacak, zehri ……
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/791974

…. psikoloji ekolleri, yöntemlerini ve araştırma ilgilerini, insan fizyolojisini anlamaya dayalı bilimsel zeminle sınırlasalar da, bunların insanı tanımlama biçimlerinin her biri kendi içinde insanın tam bir tarifini yapmada kifayetsizlik göstermektedir.
+
davranışçılar insanı …… vasıtasıyla güdülenen bir canlı olarak ele alırlar. bunun için de laboratuar ortamında hayvan denekler üzerinde yapılan testlerden elde edilen sonuçları insan için genelleştirerek, bütüncül bir sistem inşa etme iddiasındadırlar.
+
insanın iradesi ve seçme özgürlüğü yanında ona atfedilen ve kant’ın sistematize ettiği ödev ahlakına dair çözümlemeyle modern psikolojinin fizyolojiye dayalı çözümlemesi aynı çizgide buluşmamaktadır.
https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/36453/makaleler/1/1/arastirmax-insan-sahsiyetinin-gelisimine-holistik-bakis-felsefi-perspektiften-davranisci-bilisselci-ekolun-elestirisi.pdf

uzun yıllar felsefenin kapsamında psikoloji adıyla çalışılmış; fizyoloji, fizik, astronomi gibi bilim dallarında da daha sonraları psikolojiye maledilmiş çalışmalar yapılmıştır.
+
descartes, bir filozof, aynı zamanda bir bilim adamı, bir fizyolog, geometriyi bilimsel çalışmalar için güvenilir hale getiren kişi, fizyolojik psikolojinin babası ve refleksolojinin kurucusudur.
http://psikolog.org.tr/tr/yayinlar/dergiler/1031828/tpd1300443319910000m000340.pdf

husserl’in karşı çıktığı yanlışlık …… olarak felsefenin doğalcılık üzerine kurulmasıdır. pozitivizm felsefeye kesin bir bilim olma sıfatını kazandırmaz; ve ne fiziksel doğa bilimi ne de esasında fizyolojiye dayanan psikoloji felsefenin temeli olabilir.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/803605

nörogelişimsel bozukluklar, dsm-5’in patofizyolojik özelliklerle desteklenen yeni tanı grubudur.
https://2fmb85sdhif36p9bt4ee8dxg-wpengine.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2018/03/PS%C4%B0KOLOJ%C4%B0-ARA%C5%9ETIRMALARI-2.pdf

sosyal (ikincil / dışsal) güdüler: …… kişiden kişiye ve zamanla değişir. bu güdüler sadece insana özgüdür ve öğrenilmiştir. yaşamın ileriki yıllarında davranışları daha çok etkiler. bazı durumlarda fizyolojik güdülerle çatışır ve onlara üstün gelir.
+
rüyalar beyindeki görme merkeziyle ilgilidir. ….. kör olanlar sadece ses ile rüya görürler. rüyalar üzerinde ses, ışık, sıcaklık, koku gibi fiziksel uyarıcılar ve şartlar, günlük yaşantılar, fizyolojik durum, beklentiler ve bilinçaltı etkenler etkilidir.

bebeğin fizyolojik ihtiyaçları karşılanırsa, bebekte dış dünyaya karşı güven duygusu oluşmaya başlar.
http://siirt.edu.tr/dosya/personel/psikoloji-dersi-uniteler-siirt-201925235314949.pdf

fizyolojik psikolog, ….. maddelerin deney hayvanlarının dikkatini nasıl etkilediğini inceler. etik nedenlerle, fizyolojik psikoloji çalışmalarını insanlar üzerinde yapamadıklarından, deneylerini, hayvanlar üzerinde geçerli etik kurallarına göre yaparlar.
+
bir fizyolojik durum, hem obezitenin hem de kaygı halinin nedeni olabilir. bu durumdan hareketle obezite ile kaygı arasında nedensellik ilişkisi olduğunu söylemek araştırma hatası anlamına gelir.
http://buma.web.tr/wp-content/uploads/2019/05/PSM-AYT-KA-1.pdf

günümüz dünyasında tüketim fizyolojik ihtiyaçları tatmin etme sürecinden çok daha yoğun bir biçimde psikolojik tatmin, çevre ve dış dünya ile kurulan bir iletişim aracı olarak görülmektedir.
http://openaccess.ogu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11684/1126/10142014.pdf

fizyolojik çalışmaların psikolojinin doğuşuna etkisi
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/675201

yeme eylemi; fizyolojik bir ihtiyaç mı? psikolojik bir davranış mı?
http://ktppdergisi.com/wp-content/uploads/2019/11/3.8.pdf

anatomi ve fizyoloji bilgisi bulunmayan ve yalnızca atadan kalma basit bandaj tekniklerini uygulayabilen eğitimsiz kadın ve erkek kırık çıkıkçıların haricinde cerrahi uygulama yapabilecek hiç kimse bulunmamaktadır.
http://turkishstudies.net/files/turkishstudies/445084820_9KeskinboraH.Kadircan-trh-151-170.pdf

“aslolan bedendir”, o zaman osmanlı devleti bir cihan devleti olarak bundan uzak kalamazdı. insan bedeninin ehemmiyetini kavrayan bu devlet, gerçekleştirdiği ve geliştirdiği tıp eğitimi içerisine mutlaka anatomi çalışmalarını da yerleştirmeliydi.
https://researchgate.net/profile/Huelya_Oztuerk/publication/325319639_Osmanli_Devleti’nde_Anatomi_Calismalari_Uzerinde_Bir_Degerlendirme/links/5b055fc34585157f87090fcc/Osmanli-Devletinde-Anatomi-Calismalari-Uezerinde-Bir-Degerlendirme.pdf

değişik araştırmalar tamamlanmamış evliliğin başlıca nedenlerinden biri olan ……. anatomi ve fizyoloji bilgilerini vermenin gerekliliğini de ortaya koymaktadır.
http://balkanmedicaljournal.org/uploads/pdf/pdf_BMJ_1150.pdf

gebelikte görülen rahatsızlıkların çoğu, fizyolojik ve anatomik değişimlerin bir sonucudur.
http://earsiv.atauni.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/123456789/1411/mehtap_g%C3%BCm%C3%BC%C5%9Fda%C5%9F_tez.pdf

evlilik ve sağlık
+
anatomik yapılaşmalarına uygun
fizyolojiye uygunluk
kadın ve erkeğin ….. fizyolojisi ve anatomisi sağlıklı olmalıdır.
+
gebelik önleme yöntemi
hâlen deneysel aşamada olan birçok yöntem de fizyoloji ile ters düşmektedir.
http://aep.gov.tr/wp-content/uploads/2013/06/r03_evlilik_ve_saglik.pdf

avokado meyvesinin morfolojik ve anatomik olarak gelişimi, çeşide ve yetiştirme şartlarına göre değişmekle birlikte, 6-12 ay arasında veya üzerinde bir sürede gerçekleşmektedir.
+
çeşitlerin anatomik ve fizyolojik yapısının meyvenin ağırlık kaybı (%) üzerine etkisi olduğu bilinmekle birlikte, erken hasat ağırlık kaybını arttırmış ve hasat periyodu ilerledikçe, olgunluğa bağlı olarak ağırlık kaybı azalmıştır.
http://derim.com.tr/tr/download/article-file/595685

narda derim öncesi meyve çatlamasının anatomisi ve fizyolojisi
http://traglor.cu.edu.tr/objects/objectFile/MpdMOAQr-1692013-27.pdf

eğirdir (ısparta) koşullarında organik çilek yetiştiriciliğinin uygulanabilirliği üzerine bir araştırma
http://fbe.cu.edu.tr/tr/makaleler/200818-3-8.pdf

asmalarda partenokarpi tohum taslaklarının anatomik yapısı ve erkek organların morfolojik yapısına göre 3 farklı tipte ortaya çıkmaktadır.
embriyo kesesinin kusurlu olması ……
tohum taslaklarının şekli tamamen bozuk …..
çiçek yapıları anormal …..
https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/32008/mod_resource/content/0/5.%20Hafta-Meyve%20Tohum%20Olu%C5%9Fumu-Mekanizmalar-D%C3%B6llenme%20%C4%B0li%C5%9Fkileri-D%C3%B6k%C3%BCmler-Periyodisite.pdf

bazı çilek çeşitlerinin meyvesindeki anatomik yapılaşmanın muhafaza süresi üzerine etkisi
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/178599

fosetyl-al uygulamasının domates (lycopersicon esculentum mill.) bitkisinin anatomik yapısı üzerine etkisi
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/48872

hekîm hayreddîn’in hulâsa-i tıbb’ının anatomi ve fizyolojiye ayrılan bölümü döneminin tıbbî paradigmasını, fizyolojik ve anatomik bilgilerini özet olarak yansıtmaktadır.
http://journalagent.com/sscd/pdfs/SSCD_2_1_45_51.pdf

paris tıp fakültelerinde anatomi ve fizyoloji birlikte idi, halbuki viyana tıp fakültesinde öğretim programında mekteb-i tıbbiyyedeki gibi, ayrı idi.
+
şânîzâde mehmet ataullah efendi’nin daha çok hamse’sinin anatomi kısmı meşhurdur.
+
mustafa behçet efendi ……
onun belli başlı çevirileri arasında meşhur italyan hekim marc antoni caldani’den yapmış olduğu fizyoloji tercümesi zikredilebilir. bu eser türkçe ilk fizyoloji eseridir.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/696843

sümerlilerin anatomi ve fizyoloji bilgileri ilginçtir. çünkü akıl ve zekanın beyinde değil de kalpte olduğunu, dolaşım merkezinin karaciğerde olduğunu kabul etmişlerdir.
+
rönesans’la birlikte bilimsel araştırmalar hız kazanmış, tıp ve sağlık alanında da büyük ilerlemeler kaydedilerek hekim sayısında artış yaşanmıştır.
anatomi büyük bir gelişme kaydetmiş ve büyük anatomistler yetişmiştir.
+
hollandalı sylvius (1622-1675) tarafından hasta başında ilk klinik çalışma (hastalıkların insan üzerinde incelenmesi) gerçekleştirilerek anatomi alanında önemli gelişmelerin önü açılmıştır.
http://sbedergi.sdu.edu.tr/assets/uploads/sites/343/files/27-sayi-yazi2-25072017.pdf

insanın uykudayken ölmemesi; nefsin sadece geçici bedenden ayrılmasıdır, yani fizyolojik olarak zindelik kazanmasıdır.
+
ikiyüzlü psikolojiye sahip olan kişilik zedelenirken yapılmış olan iyi işler de anlamsızlaşır. bu ikiyüzlü davranış öncelikle kalpte sıkıntıya neden olurken tüm bedeni fizyolojik ve ruhsal açıdan sarar.
+
belhi’nin, psikolojik tekrarların (tüketilme eğiliminin) insan fizyolojisi üzerinde etkisi olduğunu söylemesi de özgün bir yaklaşımdır.
+
fizyolojik sorunlar psikolojik sorunlara yol açabildiği gibi tersi de mümkündür.
+
halk arasında tımarhane sözcüğünün verilmesi ise; bimarhanelerde fizyolojik hastalığa sahip olanlar dışında ruhsal rahatsızlığa sahip hastaların da aynı yerde tedavi edilmesinden kaynaklanır.
+
tımarhane ve bimarhane’deki ‘mar’ sözcüğü ise ‘yılan’ demektir. bilindiği üzere bugün de yılan, tıp biliminde kullanılan bir semboldür.
+
wundt (1832-1920) kronolojik açıdan psikolojiyi bilim kabul eden, hatta bu uğurda yıllarca laboratuvarda deney yapmış ilk kişidir. onun kurucu ünvana sahip olmaya layık görülmesinde kuşkusuz ‘fizyolojik psikolojinin ilkeleri’ isimli kitabı etkili olmuştur.
+
fizyolojik sorunlarla ruhsal sorunlar arasında bağlantı kurarak konuya bilimsel bir boyut çerçevesi de eklemiştir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/471145

hele canlı organizmanın karmaşıklığı, fizyolojisi ile patolojisi, bir karaciğer hücresinin 10-15 kimya muadelesini bir âna sığdırıp çözmesi beni şaşırtmıştı.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/729037

şairin içinde bulunduğu hal, ırkıyla, ülkesiyle, çevresiyle, diliyle, inancı ve inançsızlığıyla, fizyoloji ve psikolojisiyle uzak/yakın ilişki içinde olmuştur.
https://arastirmax.com/en/system/files/dergiler/263/makaleler/33/2/arastirmax-bir-gul-ile-uc-bulbul-acimlanmis-siirsel-metaforlar-modern-turk-siirinde-gul-metaforuna-bilissel-bir-yaklasim.pdf

ritmin psikolojik etkisinin fizyolojik etkisinden daha az önemli olmadığına dikkati çeker. ritmin dimağın bir ihtiyacı olduğunu belirten şair, ahenksiz bir şiirin, bozuk bir bestenin dinlenemeyeceği görüşündedir.
http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/31128/250268.pdf

…… o kişinin hem psikolojik hem de fizyolojik yapısı konusunda ipuçları verir şair.
http://zaferyalcinpinar.com/bbkara/erdogankul.pdf

cahit koytak, tarihten tabiata, fizyoloji ve psikolojiden felsefeye, nesnelerin bilgisinden objenin bilgisine uzanan şiir coğrafyasında gezinir.
http://earsiv.atauni.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/123456789/1201/ferhat_%C3%A7ift%C3%A7i_tez.pdf

şiirde ele alınan temel temalardan biri işkencedir. tutuklunun günlüğü’nde özgürlük arayışı içinde olan bireyi sindirmek için uygulanan psikolojik ve fizyolojik her türlü işkenceye ait mısralarla karşılaşmak mümkündür.
http://gazi.edu.tr/posts/download?id=133597

yaşamın hiçbir parçasının karanlıkta kalmaması için insana ilişkin yazılan ve bestelenen; şiir, şarkı ve türkülerin bir kataloğu “fiziksel/fizyolojik, duygusal, zihinsel, sosyal ve kültürel bağlamda hazırlanabilir.
https://j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/download/3962/1996/

yorgun sıfatı, hem fizyolojik hem de psikolojik olmak üzere iki anlam taşır.
http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt11/sayi1/151-162.pdf

açlığın psikolojisi, fizyolojisi ve sosyolojisiyle tokluğun psikoloji, fizyoloji ve sosyolojisinin bir ve aynı şey olduğunu söylemek mümkün müdür?
http://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2014/10/20141027.pdf

ibn sînâ’ya göre canlılardaki bütün biyolojik, fizyolojik ve psikolojik oluşlar ruhun işlevleridir.
+
söz konusu dönemdeki pek çok düşünürde olduğu gibi ibn rüşd’de de nefs anlayışı fizyoloji ile yakın ilişki içindedir.
+
genel olarak 19. yüzyıldaki araştırmalar göz önünde tutulduğunda, bu asırda fizyoloji ile ilgili çalışmaların kayda değer ölçüde olduğu dikkat çekmektedir.
+
helmholz’un fizyolojik psikolojiye en büyük katkısı renk algılaması kuramı ile olmuştur.
+
….. alanına giren algılama süreci, görme ve duyma duyusu gibi konularda inceleme yapmış olmasına rağmen helmholtz, bu konuların psikolojik önemi ile ilgilenmemiştir. bütün organik süreçlerin fiziğe indirgenebileceğini savunan bir fizikçi ve fizyologdur.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/162860

sağlık psikolojisi, hastalıkların etiyolojisinde davranışların rolünü değerlendirmeyi, sağlıksız davranışları yordamayı, psikoloji ve fizyoloji arasındaki etkileşimi ele almayı, ……
http://acibadem.dergisi.org/uploads/pdf/pdf_AUD_555.pdf

fizyolojik psikolojinin alanı ve araştırma yöntemleri, organizmanın fizyolojisi ve anatomisi, davranım mekanizmaları, duyu işlevleri, motor işlevler ve duygular, güdü ve güdünün fizyolojik temelleri, işlevsel bozukluklar ve bu bozuklukların nedenleri.
https://okan.edu.tr/uploads/pages/rehberlik-ve-psikolojik-danismanlik-anabilim-dali/egitim-fakultesi-rehberlik-psikolojik-danismanlik-ders-icerik-12112012.pdf

sinir sisteminin incelenmesinde, sinir organizasyonunun gittikçe daha yüksek düzeyleriyle uğraştıkça, fizyoloji, farkına varılmaksızın psikoloji kimliğini alır.
https://otuken.com.tr/u/otuken/docs/modern_psikolojinin_gelisimi.pdf

her ne kadar evli olmanın fizyolojik ve psikolojik sağlıklı olma durumuyla pozitif ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar olsa da, son yıllarda farklı kültürlerde yapılan araştırmalar, evli olup olmamanın değil, evlilik ilişkisinin kalitesiyle sağlık …..
http://turkpsikiyatri.com/PDF/C26S3/04.pdf

ayrıca anne karnındaki üç karanlık içerisinde yaratılış izah edilirken modern tıbbın verilerine göre bu üç karanlık bölgenin, bebeği ısı, ışık vb. dış etkenlerden koruyan üç anatomik ortam olduğunu bunların da cenini kuşatan amnion zarı, amnion zarını dıştan çevreleyen koriyon zarı, rahim zarı ya da rahim cidarı olabileceği şeklinde yaptığı açıklamada -ve yukarıda verilen örneklerde de- müfessirin tıbbî terimleri bolca kullanması okuyucuda bir tefsir kitabından ziyade insanın yaratılışını konu alan bilimsel bir kitap ile karşı karşıya olduğu izlenimi yaratmaktadır.
https://acikerisim.erbakan.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12452/967/10022379.pdf

beş duyu organımızla ve düşüncelerimizi işleterek bir insanı tetkik edelim. o zaman görürüz ki, insanın bir fizik bedeni ve onun çeşitli işleyişleri vardır. onun şeklini, ve yapısını bize anatomi bilimi, işleyişini de fizyoloji bilimi bildirmektedir. bu bilimler, elbette yalnız beş duyu organıyla yetinmezler, bir takım âletler ve aracılar vasıtasıyla bedenimiz hakkında bilgi toplarlar. örneğin, mikroskop vasıtasıyla hücrelerin yapısını tetkik eder. çeşitli kimyasal maddelerle bedenin işleyişini kontrol eder. vücuttan, özellikle kalpten ve beyinden yayılan elektrik akımlarıyla kalbin ve beynin işleyişini inceler ve ondaki bozuklukların nerede ve ne şekilde olduğunu tespit eder.
+
istekler, heyecanlar veya sevgi. bunların şeklinden, ağırlığından, dozajından söz edemeyiz. ve bunları ne elektrik akımlarıyla, ne fizyolojik araştırmalarla tespit edemeyiz. bunlar için psikolojik bazı araştırma metotları vardır ki, onlarla sevginin azlığından, ya da çokluğundan, heyecanın fazlalığından söz edebiliriz. fakat bunlar genellikle ruhi görüntüler olarak önümüze çıkmaktadır.
+
bundan daha derin bir araştırma da, bu ruhî tezahürlerin beyinden mi, husule geldiği, yoksa beynin bir ara istasyon mu, olduğu hususudur. bugünkü materyalist bilim diyor ki, bunlar beynin çalışma ürünleridir. eğer böyleyse izah edilemeyen birçok olay önümüze seriliveriyor. örneğin, gelecekte olacak bir olayı bize açıkça bildiren haberci rüyalar hangi beyin faaliyetinin neticesidir? telepati, klervoyans dediğimiz uzaktaki bir şeyi hissetmek veya görmek olaylarını hangi beyin faaliyetiyle izah edebiliriz? sonra, insan bünyesinde çok büyük ve birbiri içine girmiş fizyolojik olaylar karışık bir fabrikanın işleyişi gibi her gün işleyip durmaktadır. eğer bunlar, yalnız beyin faaliyetiyle gerçekleşen şeylerse geri zekâlı ve bir kelimeyi söylemekten âciz bir zavallı idio’nun beyni bu kadar karışık işleyen bir fabrikayı nasıl idare etmektedir. ayni fabrika, yeni doğmuş bir çocuğun bedeninde de, gayet düzenli bir şekilde işlemektedir. hattâ bir kedinin ve köpeğin bedeninde de, o çok karışık ve girift fabrika faaliyettedir. bu işleyişleri, onların gelişmemiş beyinlerinin düzenli bir şekilde yürüttüğünü ve çevirdiğini iddia etmek biraz cüretkârlık olur.
https://www.xn--sevgiyaynlar-84be.com/arsiv/1502Dergi.pdf

klasik türk edebiyatına mensup şairler, ele aldıkları herhangi bir kuşun sadece fizyolojik ve anatomik özelliklerini vermekle yetinmez, ayrıca kullandıkları edebî sanatlar aracılığıyla onlar hakkında rivayet edilen halk inanışları ya da mitolojik ayrıntılara da dikkat çekerler. şairler böylece, bir kuşun kolay kolay dikkat çekmeyecek olan ayrıntılarını sembolize ederek “konsantre bir estetik zemin” hazırlarlar.
http://www.turukdergisi.com/Makaleler/1890368155_30%20L.%20Oener%20318-333.pdf.pdf

koku fonksiyonunun değerlendirilmesi birçok parametre ile yapılmaktadır. uygulanan testler psikofizik testler ve elektrofizyolojik testler olarak ikiye ayrılır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/227947

kirpikler göze toz, ter, vb kaçmasını önler. ayrıca gölge etkisi yaparak, gözü güneşin zararlı ışınlarından korur.
http://drmehmetinan.net/download/fizyoloji_ders_notlar%C4%B1/Duyu%20Fizyolojisi.pdf

kas iskelet sistemi sorunları
• a. uzun süreli ya da tekrarlanan hareketlerde el kuvvetinin azalması
http://hisam.hacettepe.edu.tr/ismeslekhastaliklari/82CagatayGuler.pdf

türk bayan milli boks takımının yapmış olduğu 6 haftalık hazırlık antrenman programının, seçilen fıziksel ve fizyolojik parametreler (……) üzerindeki olumlu etkisi istatistiksel açıdan da anlamlı bulunmuştur.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/297084

fizyoloji kavramı
ve
hücre
https://neu.edu.tr/wp-content/uploads/2015/11/F%C4%B0ZYOLOJ%C4%B0-KAVRAMI-ve-H%C3%9CCRE4.pdf

beau çizgileri tırnak deformitesinin literatürde rastlanan diğer sebepleri.
fizyolojik durumlar: gebelik, dismenore.
https://journalagent.com/vtd/pdfs/VTD_5_2_103_105.pdf

keçilerin tırnak özellikleri bakımından şekil, anatomik yapısı ve fizyolojisi hakkında bilgiler sınırlıdır.
http://muratgorgulu.com.tr/ckfinder/userfiles/files/ke%C3%A7i%20t%C4%B1rnak%20kesimi%20son(1).pdf

maksimum fonksiyon için tırnak düzeltilmesi ve yontulmasında hem ortopedik anatomi hem de biyomekanik fonksiyon (fonksiyonel tırnak kesimi) gözetilmelidir ve aşırı miktarda uyumsuz kesilmemelidir.
http://web.firat.edu.tr/myuksel/makaledosyalari/101%20sut%20sigirlarinda%20tirnak%20uzamasinin.pdf

çok özel anatomik anormallikler çoçukluk çağında görülen klinik durumlardır.
+
spesifik anatomik bozukluklar çoçuklarda erişkinlere göre daha sık görülür, ….
+
horlamaya sebep anatomik nedenler ….
https://toraks.org.tr/uploadFiles/book/file/2811201293255-912.pdf

klinik-nöroanatomik bulgular, rüya görme sürecinin göreceli olarak önbeyin aktivasyonu ile ilişkili olduğunu göstermektedir. rüya görme aynı zamanda, dorsolateral frontal deaktivasyon ile ilişkilidir. klinik anatomik çalışmalar mezokortikal ve …….
http://drmustafabilici.com/pdfler/ruya-psikopatoloji.pdf

“patolojik rüya” nedir? kime/neye göre patolojik, kime/neye göre normal sayılmalıdır. bunu iki grup halinde sınıflandırabiliriz. birincisi yapının bozuklukları, ikincisi de içeriğin bozukluklarıdır. yapının bozukluklarında, rüyanın anatomik ……
http://cms.galenos.com.tr/Uploads/Article_30731/JTSM-0-64.pdf

rüya görmenin sıklığı kişilerin anatomik yapısına ve sosyal hayatına göre değişiklikler arzetmektedir.
http://cdn.hitit.edu.tr/sbe/files/19462_1802260858819.pdf

intihara anatomik ve patolojik açıdan yaklaşan bartel ve paltauf’a göre, intihar lemfatik bir yapıdan ileri gelir. dimağın aşırı biçimde büyümesi ve birtakım organik anormallikler intihara yol açar.
http://docs.neu.edu.tr/library/nadir_eserler_el_yazmalari/TEZLER_YOK_GOV_TR/Nurullah%20Uluta%C5%9F,%20T%C3%BCrk%20roman%C4%B1nda%20intihar%20(1872-1960)%20204305.pdf

ama toplumun düşünce ve davranışlarını değiştirmek için söz konusu toplumsal varlığı değiştirmek gereklidir. bu ise ancak anatomisini değiştirerek mümkün olur. görüleceği üzere, intiharların anormal yükselişi ile kendini gösteren bir tinsel hastalık ……
http://okumedya.com/Intihar-Emile_Durkheim.pdf

bazı tıp doktorları ise, intiharın nedenini anatomik ve patolojik faktörlerde aramışlardır.
http://intiharegilimleri.aydin.edu.tr/intihar_egilimi_kitap_2018_e-dijital.pdf

%40 veya daha fazla iş gücü kaybına neden olacak ölçüde nöbet geçiren yada hastalığın olumsuz etkilerine maruz kalmış olan epilepsi hastaları etkilenme şiddetlerine göre değişen oranlarda özürlü kabul edilmelidir.
http://turkepilepsi.org.tr/epilepsiData/Uploads/files/sunumlar/epilepside_ozurluluk_ve_sosyalhaklar.pdf

medikal modelin tersine, sosyal model, özürlü bireyin kendisinin değil toplumda ona dayatılan engellerin sorun oluşturduğunu ileri sürmektedir.
http://manevisosyalhizmet.com/wp-content/uploads/2009/08/sosyal_model_ozurluler.pdf

özürlü olmanın temelinde bio-fiziksel faktörlerin olduğu gerçekliği varolsa da özürlülük sosyal olarak inşa edilmektedir.
http://manevisosyalhizmet.com/wp-content/uploads/2011/06/ozurlu_kimlik_sorunu.pdf

hastaların branşlara göre dağılımı değerlendirildiğinde en sık 976 (%37) olgu ile ortopedi ve fizik tedavi uzmanları tarafından yapılan kas iskelet sistemi hastalıkları tespit edilmiştir. en az özür oranı ise 8 (%0.3) olgu ile kadın hastalıkları ……
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/270602

yetersizlik yada özürlülük: “kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki geçici yada kalıcı herhangi bir eksiklik yada anormalliktir”.
+
bm’e göre özürlülük ya da sakatlık; “normal bir kişinin kişisel yada sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal yada sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar sakattır” ……
+
özürlülük konusunda yeterli tanımların olmayışı, “özürlü kimdir?” sorusuna toplumun farklı kesimlerinde cevapların farklı oluşu nedeni ile özürlülük tanımında bir kavram kargaşası yaşanmaktadır.
+
özürlülük hali insanlık tarihinden bile eskidir. çünkü fiziksel yetersizliği olan bireyler insan evriminden önceki dönemlerde bile bulunmaktaydı.
+
megan bosson ve berit moore isimli iki özürlü kadının özürlülük haklarına yönelik çabaları, yoksulluk ve özürlülük arasındaki politik zinciri ilk kez vurgulaması açısından önemli kabul edilmektedir.
+
dünyada her yıl birçok insanın evlerde meydana gelen kazalar sonucunda özürlü kaldığı görülmektedir. ev kazalarına bağlı özürlülüğün nedenleri arasında düşmeler önemli bir yer tutmaktadır.
+
bütün önlemler alınsa ve toplum yeterince bilinçlendirilse bile kalıcı fonksiyon bozukluğu olan bireyler her zaman olacaktır.
http://adudspace.adu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11607/1327/%C5%9Eeniz%20Karademir-tez.%20pdf..pdf

nörolojik hastalıkların özürlülük derecelerinin sağlık kurulunda değerlendirilmesi
http://noroloji.org.tr/TNDData/Uploads/files/%C3%B6z%C3%BCrl%C3%BCl%C3%BCk%20(1).pdf

su, insan fizyolojisinde tuttuğu yere bağlı olarak kazandığı önemin yanında temizlenme ve arınma nesnesi olarak da önemlidir.
https://www.academia.edu/38144338/KASTAMONUDA_ASA_SULARI.pdf

kuaförün saça dokunması mesleki bir hadisedir, duygusal bir yakınlaşma anlamı taşımayabilir,ancak dokunmanın insan üzerindeki fizyolojik terapi işlevinin farklı bir surette ama geçici bir süre gerçekleştiriliyor oluşu bir rahatlama şeklini alabilmektedir.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/668168

veremin sebebi ciğerde teşekkül eden yaradır. bu yara uzun zaman devam eden öksürükten ve hemopteziden sonra olur.
+
veremin oluşması için yeterli olan tek sabit görüngü, otopside gözlenebilecek, irinli yuvalarla bezenmiş bir akciğer parankiması lezyonudur.
+
doğa tarihçisi ve filozof plinius ise çam ağaçlarıyla kaplı bölgelerin iyileştirme gücüne inanmaktadır.
http://katalog.marmara.edu.tr/veriler/yordambt/cokluortam/4FCA09E2-787F-8242-BA5D-B46EF3EFDCA2/3558E318-CFA3-A44C-B570-F8C53998568E.pdf

fransız anatomist ve fizyolojist marie françois xavier bichat’nın de dediği gibi “yaşam yalnızca ölüme direnen işlevler bütünüdür”.
http://proje.akdeniz.edu.tr/mcri/mjh/4-2/MJH-10-Pinar_GUZELYUREK_CELIK.pdf

hipokrat kanserin siyah safranın sebep olduğu bir hastalık olduğunu düşünmekteydi
+
1800 yılında fransız anatomist ve fizyolojist marie francois xavier bichat (1771-1802) kanserin hücre dokusunun aşırı büyümesi olduğunu öne sürdü.
http://kithemsireleri.com/FileUpload/ds394642/File/1-temel_onkoloji_doc.dr._veli_berk.pdf

yapılan araştırmalar, giysinin değerlendirilme aşamasında yalnızca renk, görüntü ve fiyatın değil, aynı zamanda fizyolojik özelliklerin de dikkate alınması gerekliliğini ortaya koymuştur.
+
giysi konforu, insan vücudu ile çevre arasında fizyolojik, psikolojik ve fiziksel uyumun memnuniyet verici olmasıdır.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/137134

giyinmek, insan yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. giysi, insan ile yaşadığı çevre arasında koruyucu bir tampon görevi üstlenmekte ve sağlıklı bir yaşam için önemli bir rol oynamaktadır.
+
giyim konforu konusu ise insanların giysi tercihlerini yaptıkları aşamada önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmakta ve giyim fizyolojisi biliminin alt dalı olarak incelenmektedir.
+
fizyoloji bilimi, organizmaların görevlerini ve faaliyetlerini inceleyen bir bilim dalıyken giyim fizyolojisi bilimi, giysilerin insan fizyolojisi üzerindeki etkilerini incelemektedir.
+
giyim fizyolojisi biliminin amacı, moda ve satış özelliklerini de dikkate alarak, giysiyi giyen kişinin kendini rahat hissedebileceği, sağlığını koruyabileceği ve çalışma verimini hiç değilse düşürmeyecek giysilerin tasarımını ve üretimini sağlayabilen….
+
giyim konforu, bir kişinin kendisini giysinin içinde ve o andaki çevresel şartlarda, fizyolojik, psikolojik ve fiziksel açılardan dengede, nötr ve memnun hissetmesi şeklinde tanımlanabilmektedir.
+
giyim konforu; insanın anatomik, fiziksel, mekaniksel ve psikolojik olarak giysiyle uyum içerisinde olmasıdır.
https://journalagent.com/pajes/pdfs/PAJES_20_7_272_280.pdf

sadece atılım üniversitesi moda ve tekstil tasarımı bölümünde verilen artistik anatomi dersinde insan vücudunun anatomik yapısının anlaşılmasının ardından figürler stilize edilerek hareketli moda figürleri elde edilmektedir.
+
desen çizimi olmadan vücut anatomisi tanınmadan vücudun hareket kabiliyeti bilinmeden stilize moda çizimleri çizilemez.
http://idildergisi.com/makale/pdf/1356091530.pdf

materyal, üretim teknolojisi ve kumaş yapısının termal konfora etkileri
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/137260

insanlar ve hayvanlar farklı görünebilir, fakat fizyolojik ve anatomik düzeyde oldukça benzerdirler.
https://turkcer.org.tr/files/files/anatomi-hayvan-modelleri-Tayfun-IDE-o.pdf

rat fizyolojisi
+
başparmağımızı işaret parmağımıza sürttüğümüzde oluşan ses ultrasonik bir sestir ve biz bunu duyamayız. ancak ratlar ultrasonik seslere karşı duyarlı olduklarından bizim duyamadığımız birçok sesi duyarlar.
http://jcam.com.tr/files/KATD-431.pdf

dişlerin işlevleri
http://dent2.ege.edu.tr/dosyalar/kaynak/115_daf/50.pdf

abrazyon (mekanik aşınma); dişlerin fizyolojik olmayan mekanik, sürtünmesel aşınmasıdır. erozyon ise; genellikle dişlerin oklüzal yüzeyleri dışında kimyasal bir işlem sonucunda oluşan kama şekilli, parlak yüzeyli aşınmadır.
+
aşınma: dişler arasındaki sürtünmenin doğal bir sonucu olarak görülen diş aşınması, besinlerin çiğnenmesi sırasında kendini gösteren fiziksel ve fizyolojik unsurların mine tabakasında oluşturduğu tahribattır.
+
diş aşınmaları patolojik veya fizyolojiktir. dişlerde aşınma farklı şekillerde görülmektedir.
http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/71/1756/18624.pdf

çürük; diş minerali ve plak arasındaki fizyolojik dengenin bozulmasıyla oluşur.
http://dishekdergi.hacettepe.edu.tr/htdergi/makaleler/20103-4makale-11.pdf

çene ve dişlerin nörofizyolojik mekanizmalarının anlaşılması, bireylerin ağız ve genel vücut sağlığının sürdürülmesine önemli katkılar sağlar.
+
dişlerimiz, çiğneme ve ısırma esnasında yiyecekleri, karmaşık ve farklı sürelerde oluşan güç kalıplarının etkisi altında tutmaktadır. bir güç bir dişe uygulandığında, o diş, yuvasında belli belirsiz hafifçe hareket eder.
+
dişleri ve etrafındaki reseptörleri sadece gıda öğütücüleri olarak göremeyiz.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/353404

vertigo rehabilitasyonu ve fizyoterapistin rolü
https://hipokratkitabevi.com/u/hipokratkitabevi/docs/0/2/02-hipokrat-bulten-1506718809.pdf

vestibüler sistemin fonksiyonel anatomisi
http://ctf.edu.tr/stek/pdfs/10/1011sma.pdf

benign paroksismal pozisyonel vertigo (bppv)
bppv’da tedavi, ilaç tedavisi değil tariflenen çeşitli tedavi edici manevralardır.
+
bu manevralar epley manevrası, serbestleştirme (liberatory) manevrası ve brandt-daroff egzersizleridir. bu manevralar; iç kulak anatomisi ve bppv patofizyolojisinin anlaşılması ile kısa sürede tedavi için standart hale gelmiştir.
http://openaccess.inonu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11616/782/2010_17_2_17.pdf

servikal vertigo
vertebral arter, servikal bölgedeki kemik, kas ve ligaman komşulukları nedeniyle başın rotasyon hareketiyle birlikte basıya uğrayabilir.
+
vertebral arterin bu anatomik seyri boyunca damar içi veya dışı yapılar tarafından kompresyona uğraması vertebrobaziler yetmezlik olarak tanımlanır.
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/309441

bu eğitim içinde çok sınırlı olarak sürdürülen anatomi çalışmaları çeşitli baskılar ile yüz yüze kalmıştır. anatomi eğitim ve öğretimi konusunda zamanın ileri gelenlerince çok hassas davranılmış ve olumlu gelişmeler kaydedilmemiştir.
http://docs.neu.edu.tr/library/nadir_eserler_el_yazmalari/TEZLER_YOK_GOV_TR/239410%20mekteb-i%20tibbiye%20bernard.pdf

ilk önce karşılaştırmalı anatomi bilimine dayanan zoolojinin tabiat sahasında insan için ayırmış olduğu yeri incelemek gerekir.
+
huxley’in gayet ince bir surette primatların anatomik özelliklerine dair birtakım isabetli eleştirilerini ve 1863 senesinde vuku bulan bazı düşüncelerini dikkate almak gerekir.
+
karşılaştırmalı anatomi bilimi hayvan şekillerine ait birtakım oluşumları tahlil ederek ve onların genel olan tabiatlarını bir araya toplayarak kesin bir surette gösterdi ki huxley’in kanunu pek esaslı ve mühim neticelere sahiptir.
+
karşılaştırmalı fizyoloji bilimine ait birtakım morfoloji esaslan kadar önemli olan bu kanun, herhalde bize bu incelemelerimizde büyük bir dayanak noktası hizmetini yerine getirir.
http://isamveri.org/pdfdrg/D252760/2016/2016_KALAYCIOGULLARII_DINCARSLANI.pdf

kâmil tabiat teriminin, türkçe’ye nasıl çevrilebileceği hakkında da bir görüş birliği bulunmamaktadır.
+
kâmil tabiat’ın neliği hakkında tam bir görüş birliği bulunmamaktadır.
+
aristoteles kâmil tabiat’ı, filozofun ilmini ve hikmetini artıran, ona ilham veren ve onu ilim ve hikmet bakımından olgunlaştıran ruhanî bir kuvvet olarak tanımlamıştır.
+
filozoflar için kâmil tabiat, çocuğa kelime kelime bilgi öğreten, bir konuyu iyice açıkladıktan sonra diğer konulara geçen bir öğretmen konumundadır.
+
kâmil tabiat ile insan-ı kâmil aynı şeydir.
+
kâmil tabiat, tasavvuf terimlerinden veled-i kalb ile aynı şeydir.
veled-i kalb (kalp çocuğu)
+
insana sezgi yoluyla bilgi veren varlık da kâmil tabiat’tır. insanın bilgi elde edebilmesi için kâmil tabiat ile irtibat kurması gerekir.
http://tasavvufdergisi.net/Makaleler/1728294052_17.6.pdf

anatomi konusunda daha geniş bilgi edinmek üzere insan kadavraları ya da maymunlar üzerinde teşrih gereğini muhtemelen ilk savunan osmanlı hekimi, ıv. murad döneminde hekimlik yapan ve enmuzecü’t-tıbb (“tıp örnekleri”) kitabını yazan emir çelebi’ydi.
http://research.sabanciuniv.edu/19442/1/ansiklopedik_osmanl%C4%B1_tarih_s%C3%B6zl%C3%BC%C4%9F%C3%BC_somel.pdf

anatomi ve fizyoloji, istencin, hayat olayını ortaya çıkarmak için nasıl davrandığını görmemizi sağlar.
https://sosyolojivefelsefe.files.wordpress.com/2011/10/arthur-schopenhauer-de-ktlk-problemi-ve-ktmserlik-evil-problem-and-pessimism-of-arthur-schopenhauer.pdf

iki insanın birbirini sevmesi ise karşılıklı olarak birbirlerinin kusurlarını etkisiz hale getirebilecek özelliklere sahip olmalarına bağlıdır.
+
bir erkek ve bir kadın arasındaki karşılıklı, kararlı ve inatçı isteksizlik, antipati, nefret ve soğukluk; onların birlikte meydana getirebilecekleri bireyin, fizyolojik yapısı bozuk, kendi içinde uyumsuz, mutsuz bir varlıktan öte bir şey olamayacağı……
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/719413

viviseksiyon hakkındaki görüşleri ve pek çok anatomik ve fizyolojik gerçek üzerindeki hakimiyeti dışında, blumenbach, schopenhauer’ın felsefesini, herhangi bir şekilde doğrudan tespit edilebilecek ölçüde etkilememiştir.
+
felsefe, beynin anatomisine büyük bir benzerlik gösteriyordu; yanlış felsefe (yanlış dünya görüşü vb. ) ve beynin hatalı anatomisi bir bütün oluşturan ve bütüne ait olan parçaları bölüp ayırıyor ancak daha sonra bu ayrılmış parçalardan heterojen …….
+
doğru f[elsefe] ve doğru beyin anatomisi her şeyi doğru bir biçimde ayırıyor ve çözümlüyordu, bir olanı bir olarak keşfedip bırakıyor ve heterojen olan parçaları ayırıp gözler önüne seriyordu.
+
pleura’ya [plevra/akciğer zarı] ‘lungensack’ [akciğer torbası] ve pericardium’ a [perikard/kalp zarı] ‘herzbeutel’ [kalp çantası] denmesiyse, bu terimlerin “anatomistler tarafından değil de, kasaplar tarafından bulunduğu izlenimini vermektedir.
http://okumedya.com/Schopenhauer-David_E.Cartwright.pdf

anatomi alanında yapılan otopsi ve diseksiyon (teşrih) işlemlerinin dokunul(a)maz olan insan vücudunu dokunulur kılarak sekülerleşmeye kapı araladığı savunulabilir.
+
uzun bir süre somut insan bedeni üzerinde çalışmalar yapılamadığından insan anatomisine dair bilgiler hayvan cesetleri üzerinde yapılan incelemelere dayandırılarak oldukça sığ ve yetersiz kalmıştır.
+
anatomi devrimi, batı’da rönesans hareketlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırladığı gibi öncelikle bireysel bilinç düzeyinde olmak üzere uzun vadede toplumun sekülerleşmesinin de ilk kıvılcımlarını meydana getirmiştir.
+
hekim abbas vesim efendi (ö. 1760) düstur adlı eserinde batılıların seküler bir zihniyete ve yaşam tarzına sahip olduklarından tıp, anatomi ve astronomide daha iyi gelişme gösterdiklerini iddia etmiştir.
+
antik çağ’dan başlayıp orta çağ’ın sonlarına kadar devam eden kutsal beden algısının, batı’da ortaya çıkan anatomi alanındaki cesur girişimler sayesinde dönüşüm geçirerek sekülerleşmeye başladığı söylenebilir.
+
anatomi alanında yapılmaya başlanan otopsi ve diseksiyon işlemleri, bedenin etten kemikten müteşekkil maddi bir varlık olduğunu ortaya koymuştur.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/670627

brentano, insan davranışlarının nedenini bilinç dünyasının psikolojik yönü ile ilişkili görürken göka, bu durumu kişisel-anatomik yani genetik özelliklerin psikolojisine bağlamayı uygun bulur.
http://uygurarastirmalari.com/arsiv/2017-9/2017_07.pdf

yetişkin bireylerdeki kafatasının anatomik yapısı ve morfometrik ölçümlerinin ortalama değerlerinin bilinmesi cerrahiyi gerektiren pek çok patolojilerde klinik açıdan önem kazanmaktadır.
http://multicongress.net/Multicongreess_Girne/C%C4%B0LT2.pdf

anatomik bebekler aracılığı ile çocuk başına gelenleri daha net şekliyle anlatabilir.
https://koruncuk.org/files/istismar-egitim-semineri-brosuru-koruncuk.pdf

ayakkabı seçerken önceliğiniz, model ve renk değil, ayağınızın rahatlığı olmalıdır. ayağınızın anatomik yapısına uymayan, büyük ya da sıkan ayakkabıyı almayınız.
http://tuketici.gtb.gov.tr/data/520a1cad487c8e0c74543a78/bilincli_tuketicikitap.pdf

şimdi bir hekim kendisine müracaat eden hastasına böyle bakmıyor da onu anatomik bir varlık olarak görüyorsa ortaya başka türlü bir sonuç çıkabilir. demek ki hekim iyi bir insan olmalı.
http://medipol.com.tr/medium/Publication-File-99.vsf

kırık: kemiğin anatomik bütünlüğünün içten veya dıştan gelen etkilerle bozulması (fraktür)
çıkık: eklemi oluşturan kemikler arasındaki anatomik ilşkinin ve pozisyonunun bozulması (dislokasyon / luksasyon)
https://neu.edu.tr/wp-content/uploads/2015/11/HAREKET-S%C4%B0STEM%C4%B0-TER%C4%B0MLER%C4%B04.pdf

engelli kişiler yaygın bir şekilde yardıma muhtaç kurbanlar olarak görülür ve profesyonel yardıma, bakıma ihtiyaçları olduğu düşünülür.
+
engelli kişilerin kimlikleri toplum tarafından, kabul edilen yetersizliklerine bağlı olarak inşa edilir.
+
engellilik hâli, psikolojinin de katkılarıyla sıkıntıların kaçınılmaz sebebi ve psikolojik uyumsuzluğun muhtemel sebebi olarak görülür.
+
psikoloji, engelliliği “normal olmayan” veya “özel” gibi ifadeler kullanarak kavramlaştırma geleneğine sahiptir.
+
….. bu ayrımlaşma engelliliği tıbbileştirmekten kurtarır, fakat eş zamanlı olarak bozulmuş bedeni tıbbi yorumun özel yetki alanında bırakır.
+
beden ile düşünce ve engellilik ile bozukluk arasında bir ayrım yapmanın mümkün olamayacağını “acı” kavramına bakarak görebiliriz.
+
acı tek başına anatomik veya fizyolojik bir sonuç değildir. acı; bedenlerin, düşüncelerin ve kültürlerin kesişmesinde ortaya çıkar. bunun için ne tek başına bozukluk kavramı ne de engellilik kavramı engellilik deneyimini tam olarak anlatabilir.
+
beden ve ona ait bozulma kavramı tıbbi bir konudan daha fazlasıdır. hem deneyimsel hem de söylemsel bir inşadır.
+
acı, biyoloji ile kültürün kesişme noktasında yaşanır. o hâlde engellilik de, biyoloji ile sosyolojinin veya beden ile toplumun kesişme noktasında yaşanır.
+
yine de engeli kişisel bir eksiklik, normal olmayan veya özel bir durum olarak görüp patolojik hâle getiren tıbbi modele karşı sosyal modeli savunmak gerekir.
+
bireyin biyolojisine odaklanmak yerine hukuki olarak hak kavramına odaklanmak engellilik sorunlarını kendiliğinden politik ve hukuki bir boyuta taşımaktadır.
+
engellilik araştırması sadece tıbbi terimlerle yapılıp politik alan içine dâhil edilememiştir.
+
engelliliğin tıbbi modelinin de arkasında klasik bilim anlayışının dayandığı newton’un mekanik dünya algısını ve descartes’ın düalist felsefe anlayışını aramak gerekmektedir.
+
descartes’ın beden ile düşünceyi ayırması ve newton’un da bedeni işleyen bir makine olarak görmesi, bedeni tıbbın yetki alanına sokan anlayışın zeminini oluşturmuştur.
+
yaşlanma, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve sağlığı tehdit eden risklerin artması gibi nedenlerden dolayı bütün bir insanlık engellilik yaşama konusunda risk altındadır.
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/198266

devletin benimsediği engellilik tanımı ile uluslararası belgelerdeki engellilik tanımı arasında ciddi farklar bulunmaktadır.
+
engelli bireyler hafif, ağır ve bakıma muhtaç olarak tasnif edilmekte ve tasnif edilen şekliyle kimlerin hangi hizmetlerden yararlanıp hangi hizmetlerden yararlanamayacağı konusunda da bireyin somut ihtiyaçları göz ardı edilmektedir.
+
haberlerin önemli bir kısımda ise, engelli bir bireyin sorunlarını anlatma fırsatı yakalayabilmesi için ya çok müşkül durumda olması ya da fevkalade gerçekleşmesi zor bir başarı hikâyesi olması gerekmektedir.
+
adet olarak değerlendirildiğinde engelliler ile ilgili en çok haberin sakatlar haftası olarak bilinen 10–16 mayıs tarihleri arasında olduğu görülmüştür.
+
örneğin adli makamlara ulaşmış birçok davanın ve uygulamanın gazete ve dergilerde konu edilmediği görülmüştür.
+
ayrımcılık yasağı ve “eşitlik ilkesi” uluslararası alanda her ne kadar yeni bir kavram olmasa da; türkiye‘de gerek mevzuata gerekse de akademik çalışmalara oldukça geç girmiş kavramlardır.
+
engelliliğe dayalı ayrımcılık; 2005 yılında yayımlanan özürlüler hakkında kanunu ile yasaklanmış, ancak bahse konu kanun‘da ayrımcılığın tanımı yapılmamıştır.
+
kapsadığı dönem itibariyle (1 ocak – 30 haziran 2010) ayrımcılık konusunu doğrudan işleyen ve tamamlanmış bir akademik araştırma tespit edilememiştir.
+
izleme ve raporlama çalışması sırasında, engellilik konusunun yasama, yürütme, yargı organları ve toplumun birçok kesimi tarafından iyi bilinmediği kanaati oluşmuştur.
+
toplumun genel algısının yardıma muhtaçlık ve merhamet üzerine kurulduğu görülmüştür. meselenin bir insan hakkı meselesi olduğu bilinmemektedir.
https://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/media/uploads/2015/02/24/Engellilik_Izleme_Raporu.pdf

engelliler için vergi rehberi
https://gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/yayinlar/engellilerrehberi2017.pdf